Krótkie terminy przedawnienia

Zgodnie z art. 77 prawa przewozowego roszczenia dochodzone na jego podstawie lub przepisów wydanych w jego wykonaniu przedawniają się z upływem roku. Przedawnienie biegnie dla roszczeń z tytułu zapłaty lub zwrotu należności - od dnia zapłaty, a gdy jej nie było - od dnia, w którym powinna była nastąpić. Także przepisy kodeksu cywilnego potwierdzają ten krótki termin przedawnienia. Zgodnie z nimi roszczenia z umowy przewozu osób przedawniają się z upływem roku. Ten termin jest liczony od dnia wykonania przewozu, a gdy przewóz nie został wykonany - od dnia, kiedy miał być wykonany. Również przy przewozie rzeczy stosuje się roczny termin przedawnienia. Jego upływ jest liczony od dnia dostarczenia przesyłki, a w razie całkowitej utraty przesyłki lub jej dostarczenia z opóźnieniem - od dnia, kiedy przesyłka miała być dostarczona.

PRZYKŁAD: PRAWO ZASTAWU DLA PRZEWOŹNIKA

Karol M. postanowił skorzystać z usług przewoźnika i za jego pośrednictwem wysłał przesyłkę. Przy jej nadawaniu powiedziano mu, że na tej przesyłce będzie ustanowiony zastaw. Karol M. zastanawia się, czy przewoźnik miał prawo tak postąpić.

Dla zabezpieczenia roszczeń wynikających z umowy przewozu, w szczególności: przewoźnego, składowego, opłat celnych i innych wydatków, jak również dla zabezpieczenia takich roszczeń przysługujących poprzednim spedytorom i przewoźnikom, przysługuje przewoźnikowi ustawowe prawo zastawu na przesyłce. Może on korzystać z tego uprawnienia, dopóki przesyłka znajduje się u niego lub u osoby, która ją dzierży w jego imieniu, albo dopóki może nią rozporządzać za pomocą dokumentów. Można więc jednoznacznie stwierdzić, że w przedstawionej przez czytelnika sytuacji przewoźnik postąpił prawidłowo.

Oprócz tego rocznego przedawnienia mogą mieć miejsce sytuacje, kiedy zastosowanie będą miały jeszcze terminy krótsze. Roszczenia z tytułu zwłoki w przewozie, która nie spowodowała ubytku lub uszkodzenia przesyłki, przedawniają się z upływem dwóch miesięcy od dnia wydania przesyłki. Z kolei roszczenia przysługujące przewoźnikowi przeciwko innym przewoźnikom, którzy uczestniczyli w przewozie przesyłki, przedawniają się z upływem sześciu miesięcy od dnia, w którym przewoźnik naprawił szkodę, albo od dnia, w którym wytoczono przeciwko niemu powództwo.

Podstawa prawna

• Art. 15, art. 16, art. 24, art. 63, art. 33a, art. 77 ustawy z 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 50, poz. 601 z późn. zm.).

• Art. 774-793 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).