Z danych Ministerstwa Gospodarki wynika, że w drugim roku (2 lipca 2012 r. – 25 czerwca 2013 r.) funkcjonowania Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) do systemu wpłynęło ponad 309,5 tys. wniosków od osób fizycznych rozpoczynających prowadzenie własnego biznesu. Jednakże tylko 9,2 tys. z nich (2,98 proc.) trafiło tam bezpośrednio od przedsiębiorców, którzy użyli podpisu elektronicznego lub bezpłatnego profilu zaufanego ePUAP. Pozostałe 97 proc. wniosków zostało wprowadzone lub zatwierdzone przez gminnych urzędników.

Te statystyki potwierdzają przedstawiciele administracji.

– Zdecydowanie przedsiębiorcy wolą rejestrację działalności gospodarczej za pośrednictwem urzędu i w ten sposób jej dokonują – potwierdza Urszula Majewska z Urzędu Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy.

– Z całą pewnością przeszło 90 proc. przedsiębiorców korzysta z pośrednictwa urzędu pomimo bieżącej informacji o możliwości założenia profilu zaufanego ePUAP i bezpośredniego, samodzielnego wprowadzenia wpisu do CEIDG – dodaje Grzegorz Śliżewski, inspektor z magistratu w Koszalinie.

Oznacza to, że CEIDG, która w 2011 r. zastąpiła gminne ewidencje działalności gospodarczej, zmieniła co prawda schematy działania, ale nie przyczyniła się do odjęcia pracy samorządowym urzędnikom. Niektórzy mają jej dziś nawet więcej niż przed reformą.

– W związku z tym, że obecnie nie ma rejonizacji przy składaniu wniosków, bardzo dużo osób spoza Warszawy załatwia sprawy w naszym urzędzie. Mamy nadzieję, że przyczyną takiego stanu rzeczy jest sprawna i w pełni profesjonalna usługa – komentuje Monika Beuth-Lutyk z Urzędu Dzielnicy Wola m.st. Warszawy.

Urzędnik wyjaśni

Pytani przez nas pracownicy administracji są zgodni co do oceny, dlaczego przedsiębiorcy wybierają wizytę w urzędzie kosztem całkowicie samodzielnej rejestracji internetowej.

– Przy okienku mogą liczyć na pomoc pracowników i bardzo chętnie z niej korzystają – stwierdza Urszula Majewska.

– Wniosek CEIDG jest mocno rozbudowany, zawiera wiele informacji, które są przesyłane do urzędu skarbowego, ZUS czy urzędu statystycznego, i nie wszyscy radzą sobie z jego wypełnieniem przez internet. Dlatego sporo osób przychodzi z prośbą o pomoc w jego wypełnieniu. Oczywiście mogą na nią liczyć – uzupełnia Monika Beuth-Lutyk.

Z taką argumentacją zgadzają się eksperci obserwujący rozwój przepisów prawa gospodarczego w Polsce.

– Nie dziwię się, że społeczeństwo niechętnie podchodzi do wszelkich internetowych form rejestracji. Proszę pamiętać, że najpierw należy przeczytać instrukcję, zapoznać się z procedurą, a dopiero później przez nią przejść. Często zdecydowanie mniej czasu zajmuje wypełnienie formularza w urzędzie – uważa radca prawny Agnieszka Lisak z krakowskiej kancelarii Lex Consulting.

Daleko do celu

Przywołane dane powinny zaniepokoić resort gospodarki, który odpowiada za CEIDG. W 2008 r., kiedy w ramach nowelizacji ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 672 z późn. zm.) projektowano nowy rejestr, ministerstwo zakładało, że ok. 10 proc. przedsiębiorców będzie rejestrować swój biznes przez internet.

„Szacuje się, że w pierwszym roku funkcjonowania nowych rozwiązań niewielu przedsiębiorców będzie dokonywać rejestracji firm on-line z pominięciem gminy. Niemniej jednak szacuje się, że z każdym rokiem przedsiębiorców zainteresowanych tym rozwiązaniem będzie przybywać” – pisano wówczas w uzasadnieniu projektu.

Tymczasem po dwóch latach funkcjonowania CEIDG nie tylko jesteśmy daleko od celu, lecz także nie następuje progres. Dane za pierwszy rok działania nowego rejestru (1 lipca 2011 r. – 1 lipca 2012 r.) przedstawiały się niemalże tak samo jak te najnowsze: tylko niecałe 3 proc. rejestrowało się wówczas przez internet.

Czy oprócz skomplikowanych przepisów jest coś jeszcze, co powstrzymuje nowych przedsiębiorców przed nowoczesną rejestracją?

– Z pewnością z budowaniem e-administracji w Polsce nie jest na razie najlepiej – przyznaje dr Michał Będkowski-Kozioł, partner w kancelarii Kochański Zięba Rapala i Partnerzy.

– Być może należałoby podjąć działania w kierunku popularyzacji metody elektronicznej rejestracji w CEIDG, a także ewentualnie rozbudować instrukcje dostępne online, dotyczące zasad wypełniania wniosków – dodaje nasz rozmówca.

Co to jest CEIDG
Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej (CEIDG) – scentralizowany, prowadzony przez ministra gospodarki zinformatyzowany rejestr publiczny, powołany do gromadzenia danych przedsiębiorców będących osobami fizycznymi oraz udostępniania informacji na ich temat; zastąpiła gminne ewidencje działalności gospodarczej.