Planowane ulepszenia

Tego typu głosy od dłuższego czasu docierają do UOKiK. Dlatego też urząd rozpoczął prace nad ulepszeniem rejestru klauzul niedozwolonych.

– Potrzeba zmian wynikała z naszych doświadczeń z pracy z rejestrem, a także z sygnałów docierających do nas od przedsiębiorców i konsumentów – przyznaje Łukasz Wroński.

Rejestr jest dostępny na stronie internetowej w dwóch formach – format PDF umożliwia obejrzenie rejestru w wersji scalonej, druga wersja umożliwia szybkie wyszukanie konkretnego postanowienia.

Zainteresowany przedsiębiorca, który chce znaleźć w nim dane postanowienie, może to zrobić, wpisując do wyszukiwarki np. branżę, której postanowienie dotyczy, sygnaturę akt czy dowolne słowo występujące w tekście. Urząd planuje jednak, aby to wyszukiwanie było jeszcze prostsze i szybsze.

– Chcemy to osiągnąć, zwiększając funkcjonalność rejestru, dzięki wprowadzeniu dodatkowych możliwości i kryteriów wyszukiwania – informuje Łukasz Wroński.

Podział na branże

Wśród propozycji przedstawionych przez urząd znalazło się wprowadzenie klasyfikacji postanowień zamieszczonych w rejestrze.

– Aby zwiększyć jego przejrzystość, proponujemy wprowadzenie grupowania klauzul, np. według konkretnych zagadnień czy branż, jakich dotyczą. To z pewnością ułatwiłoby poruszanie się po rejestrze i korzystanie z jego zasobów – mówi Łukasz Wroński.

Zaproponowana zmiana znalazła akceptację w resorcie sprawiedliwości.

– Propozycja wprowadzenia kryteriów klasyfikacji klauzul abuzywnych z podziałem na poszczególne branże obrotu zasługuje na akceptację z uwagi na informacyjną funkcję rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone – ocenia Stanisław Chmielewski, sekretarz stanu w Monisterstwie Sprawiedliwości.

Henryka Bochniarz, prezydent PKPP Lewiatan, w opinii skierowanej do UOKiK stwierdza, że wprowadzenie podziału na branże, których dotyczy klauzula, to kwestia o mniejszym znaczeniu.

– Pewnym problemem przy korzystaniu z rejestru jest jego nieprzejrzystość w takim zakresie, że de facto jednego zagadnienia dotyczy często kilka pozycji w rejestrze – wskazuje Henryka Bochniarz.

I proponuje wprowadzenie rozwiązania, zgodnie z którym tego rodzaju klauzule byłyby umieszczane w jedynym miejscu – klauzula główna, która jako pierwsza dotyczyła danego tematu, wraz z odnośnikiem do kolejnych klauzul.

Procedura wykreślenia

Do zwiększenia przejrzystości rejestru ma zmierzać kolejna z rekomendowanych przez urząd zmian, tj. wykreślanie z rejestru postanowień, które zdezaktualizowały się poprzez zmianę stanu prawnego.

UOKiK proponuje wprowadzenie przepisów, które zobowiązywałyby prezesa urzędu do dokonywania okresowych weryfikacji klauzul abuzywnych i w konsekwencji przedkładania SOKiK propozycji wykreślenia klauzul z rejestru. Postulat ten spotkał się z krytyką.

– Wydaje się, że przyjęcie tego rozwiązania mogłoby stać w sprzeczności z zasadą prawomocności wyroków wydawanych przez SOKiK. Stosownie do treści art. 47943 k.p.c. prawomocny wyrok SOKiK ma skutek wobec osób trzecich od chwili wpisania uznanego za niedozwolone postanowienia wzorca umowy do rejestru – wskazuje Chmielewski.

Nieprzychylnym okiem na tę propozycję patrzy również Krajowa Rada Sądownictwa, która zaznacza, że już dziś obciążenie SOKiK jest duże. Natomiast wprowadzenie w życie omawianej propozycji spowodowałoby poszerzenie jego kognicji o kolejną kategorię spraw – wykreślenie klauzul z rejestru.