Wydanie zarządzenia

Wojewoda wzywa do podjęcia odpowiedniego aktu w terminie 30 dni, jeżeli właściwy organ gminy, powiatu, samorządu województwa wbrew obowiązkowi nie podejmuje uchwały, nie odwołuje ze stanowiska lub nie rozwiązuje umowy o pracę, odpowiednio w przypadku: wygaśnięcia mandatu radnego, obsadzenia mandatu radnego, wygaśnięcia mandatu wójta, odwołania ze stanowiska albo rozwiązania umowy o pracę z zastępcą wójta, sekretarzem gminy, skarbnikiem gminy, kierownikiem jednostki organizacyjnej gminy i osobą zarządzającą lub członkiem organu zarządzającego gminną osobą prawną. W razie bezskutecznego upływu 30-dniowego terminu na podjęcie odpowiednich działań przez samorząd, wojewoda, po powiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wydaje zarządzenie zastępcze. Do złożenia skargi na zarządzenie zastępcze uprawniona jest m.in. gmina (powiat, województwo) lub związek międzygminny (związek powiatów), których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. Stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności, z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego. W przypadku złożenia przez organ gminy skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze, sąd administracyjny wyznacza rozprawę nie później niż w ciągu 30 dni od dnia wpłynięcia skargi do sądu.

Właściwość sądu

Zgodnie z jej art. 13 par. 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Środkiem wzruszenia zarządzenia zastępczego jest skarga, która musi spełniać określone wymogi formalne. Nie jest wymagane od przykładowo skarżącej gminy dokładne określenie żądań. Nie musi ona zatem precyzować, czy żąda uchylenia zaskarżonego aktu, czy też stwierdzenia jego nieważności. Co ważne, skarżący nie musi zgodnie z przepisami uzasadniać zarzutów skargi, choć oczywiście uzasadnienie stanowiska to taki element, gdzie skarżący może wskazać wszelkie argumenty przemawiające za zasadnością skargi. Należy również pamiętać, że skargi do sądu administracyjnego I instancji nie wnosi się bezpośrednio do sądu, tylko za pośrednictwem organu, którego działania są przedmiotem skargi (w przypadku zarządzenia zastępczego do wojewody). Organ ten ma obowiązek przekazać skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od jej wniesienia. Aż do dnia rozpoczęcia rozprawy organ, którego działanie zaskarżono, może w zakresie swojej kompetencji uwzględnić skargę w całości.

Złożenie skargi

Skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Do sądu trafia ona za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Przykładowo gdy jednostka samorządu terytorialnego kwestionuje akty nadzoru nad jej działalnością wydane odpowiednio przez wojewodę czy regionalną izbę obrachunkową, pismo procesowe zawierające skargę powinno trafić do wojewódzkiego sądu administracyjnego za pośrednictwem tych organów. W wyniku złożenia skargi organ, którego rozstrzygnięcie jest kwestionowane, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Równocześnie przepisy umożliwiają organowi, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy.

Skarga tak jak każde pismo procesowe powinna zawierać:

• oznaczenie sądu, do którego jest skierowana, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników;

● oznaczenie rodzaju pisma;

● osnowę wniosku lub oświadczenia;

● podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika;

● wymienienie załączników.

Z uwagi na to, że skarga inicjuje postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym ponda wymogami zwykłego pisma procesowego powinna zawierać:

● wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności;

● oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy;

● określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego.

Jednostka samorządu terytorialnego kwestionująca rozstrzygnięcie dotyczące jej interesów może zawrzeć w skardze dodatkowe żądania, jak np. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu czy wniosek o przeprowadzenie postępowania uproszczonego. Nie wykluczone jest również zgłoszenie powyższych żądania w postaci odrębnych pism procesowych.

Do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa. Równocześnie do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Odpisami mogą być także uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej. Warto pamiętać, że strona powołująca się w piśmie na dokument obowiązana jest na żądanie sądu złożyć oryginał dokumentu w sądzie jeszcze przed rozprawą.

Po wpłynięciu skargi do sądu przewodniczący wydziału niezwłocznie dokonuje wstępnego jej badania, czyli ustala, czy skarga czyni zadość wymaganiom formalnym i czy został uiszczony wpis, a w razie potrzeby wzywa do usunięcia braków formalnych oraz do uiszczenia wpisu. Jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania. Na zarządzenie przysługuje zażalenie. Pismo poprawione lub uzupełnione w terminie wywołuje skutki od dnia jego wniesienia. Ten etap wstępnego badania skargi kończy się nadaniem jej dalszego biegu, np. skierowaniem na rozprawę, posiedzenie niejawne czy do rozpoznania w trybie uproszczonym lub mediacji.