Umieszczenie w rejestrze niedozwolonych klauzul umownych prowadzonym przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zapisu znoszącego odpowiedzialność banku za wadliwe działanie bankomatów i innych urządzeń akceptujących karty to efekt wyroku sądu w sprawie przeciwko Bankowi Millennium.

Niedozwolone sugestie

Zaskarżony punkt umowy wskazywał, że „Bank nie odpowiada za straty spowodowane okolicznościami niezależnymi od Banku takimi jak (...) wadliwe działanie bankomatów i innych urządzeń akceptujących karty”.

Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie miał wątpliwości, że przywołane postanowienie jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumentów, a ponadto wyłącza odpowiedzialność banku względem konsumenta za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.

Sąd podkreślił, że brzmienie zaskarżonej klauzuli może błędnie sugerować posiadaczowi rachunku, że wadliwe działanie bankomatów i innych urządzeń akceptujących karty jest zawsze okolicznością niezależną od banku. Tymczasem nie jest to prawda. Awarie urządzeń bankowych bądź błędy w ich działaniu mogą być zawinione przez sam bank, który musi w tym zakresie ponosić odpowiedzialność z mocy prawa.

Zdaniem sędziów zaskarżony przepis umowy nie tylko wprowadza konsumentów w błąd, ale daje bankowi wyłączność na ocenę tego, czy okoliczności, które spowodowały straty, były od banku niezależne, czy też znajdowały się w jego gestii.

Odpowiedzialność limitowana

Sąd uznał także, że kwestionowany punkt umowy jest sprzeczny z art. 57 ustawy o elektronicznych instrumentach płatniczych.

Zgodnie z tym przepisem umowa dotycząca pieniądza elektronicznego nie może ograniczać odpowiedzialności banku wobec posiadacza rachunku za utratę pieniądza elektronicznego lub szkodę wynikłą z nieprawidłowego wykonania zleconych operacji, jeżeli przyczyną tego będzie wadliwe funkcjonowanie urządzenia (np. bankomatu), na którego używanie bank wyraził zgodę.

Zasada dla banków

W sytuacji gdy osobie korzystającej z bankomatu zabrana zostanie z konta kwota większa niż ta, o którą prosił, bank nie ma możliwości uwolnienia się od odpowiedzialności za takie zdarzenie.

Wpisanie zaskarżonego postanowienia do rejestru niedozwolonych klauzul umownych Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów sprawia, że od tego momentu ich stosowanie w obrocie z konsumentami staje się zakazane. Jeżeli inne banki do swoich umów z klientami wprowadzili podobne postanowienia, powinni je wykreślić.

Wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, sygn. akt XVII AmC 485/09.