Naczelną zasadą prawa zamówień publicznych jest zasada uczciwej konkurencji oraz zasada wyboru najkorzystniejszej oferty. Jeśli zatem zamówienie jest udzielane wykonawcy, z którym zawarta została umowa w sprawie zamówienia publicznego, świadczenie jego powinno być wykonane zgodne z jej treścią.

Niemożliwe jest więc zamówienie asortymentu innego niż podany w szczegółowym opisie przedmiotu zamówienia stanowiącym załącznik do s.i.w.z., jak też w umowie. Możliwość taka musiałaby zostać dokonana na podstawie art. 144 p.z.p.

Zobowiązanie wykonawcy musi być tożsame z zapisami umownymi zawartymi w ofercie oferenta. To zamawiający sporządza dokumenty przetargowe, a zatem sam ma obowiązek tak oszacować swoje potrzeby, by wykonawca miał możliwość dostarczenia asortymentu spełniającego jego potrzeby (wymagania), z zachowaniem terminów dostaw, zapewnieniem warunków gwarancji itd. Prowadzi to do tezy, że konkretny wykonawca ma obowiązek dostarczyć tylko i wyłącznie rzeczy określone w umowie.

Dopuszczalność zmiany w umowie

Analizując wprowadzone ostatnią nowelizacją brzmienie art. 144 p.z.p., na pierwszy rzut oka widać problem interpretacyjny, gdyż zamawiający nie jest w stanie przewidzieć każdego wydarzenia mogącego zaistnieć na długo po podpisaniu umowy z wykonawcom. Natomiast pewne sytuacje w sposób oczywisty mogą zablokować realizację całego zamówienia.

Zmieniając umowę zamawiający muszą mieć na względzie fakt, że nie można rozszerzyć jej zakresu przedmiotowego. Jeżeli w trakcie realizacji zamówienia okaże się, że dla jego wykonania konieczne są większe ilości asortymentu niż zakładany na etapie przygotowywania dokumentacji przetargowej możliwe jest udzielenie temu samemu wykonawcy zamówienia uzupełniającego mogącego zostać zrealizowanym w trybie zamówienia z wolnej ręki.

Dokonane zmiany muszą pod rygorem nieważności zostać zawarte w formie pisemnej. Dokonanie zamówienia (zakupu) bez zastosowania zasad określonych w ustawie stanowić będzie naruszenie prawa i może narazić kierownika zamawiającego na zarzut naruszenia dyscypliny finansów publicznych.

Sposób spełnienia świadczenia

Regulacja art. 144 p.z.p. odnosi się do sposobu spełnienia świadczenia, a nie do przedmiotu zamówienia, który przez cały czas trwania umowy powinien pozostać w niezmienionej formie. Zatem jeżeli umowa zawiera harmonogram dostaw, a zajdzie potrzeba przyspieszenia dostawy, to dokonanie takiej zmiany, w świetle przepisów ustawy obowiązujących w stosunku do umowy, jest nie możliwe, ponieważ odnosi się do przedmiotu zamówienia. Nie można jednak wykluczyć sytuacji wyjątkowych, kiedy producent zaprzestał produkcji danego asortymentu (np. komputera), którego sukcesywne dostawy zostały zawarte w umowie. W takim przypadku zmiana umowy będzie dopuszczalna, a może dotyczyć zobowiązania wykonawcy do dostawy innego komputera o parametrach nie gorszych od poprzedniego.

Asortyment, którego nie zawarto w opisie przedmiotu zamówienia, należy zawsze traktować jako odrębne zamówienie. Istnieje taka możliwość, że asortyment, którego zamawiający potrzebuje w pilnym czasie, udzielony zostanie w trybie przetargowym, pod warunkiem że jego wartość przekracza wyrażoną w złotych równowartość kwoty 14 tys. euro. W takim przypadku nie ma obowiązku udzielać zamówienia temu samemu wykonawcy. Nie ma też żadnych przeciwwskazań, by dotychczasowy wykonawca mógł również ubiegać się o to zamówienie.