Konfiskata mienia skazanego za popełnienie przestępstwa i przebywającego lub uzyskującego dochody poza granicami państwa, które wydało wyrok, nastąpi szybciej - taki jest cel projektu nowelizującego kodeks postępowania karnego, którym zajmie się dziś Sejm. Zakłada on, że sądy polskie będą stosować wobec skazanego zasadę wzajemnego wykonywania orzeczeń dotyczących kar oraz środków pieniężnych. Dzięki zmianom możliwe będzie na terenie państw UE dokonanie konfiskaty mienia pochodzącego z przestępstwa bezpośrednio na podstawie orzeczeń sądów innych państw.

Procedura przyśpieszona

Celem projektowanych przepisów jest dostosowanie prawa polskiego do postanowień decyzji ramowej Rady WE w sprawie stosowania zasady wzajemnego uznawania nakazów konfiskaty. Znajdą one zastosowanie wobec osób fizycznych - sprawców czynów zabronionych oraz w przypadku postępowań prowadzonych przeciwko podmiotom zbiorowym.

- Łatwiejsze będzie odzyskiwanie korzyści z przestępstwa, gdy oskarżony lub skazany posiada mienie, majątek lub osiąga dochody w innym państwie - mówi sędzia Rafał Kierzynka, współautor projektu.

Dziś procedura wykonania orzeczenia państwa obcego w Polsce jest długotrwała.

- Teraz, jeżeli państwo złoży wniosek o konfiskatę na terenie naszego kraju, minister sprawiedliwości zwraca się do sądu o wydanie postanowienia dopuszczającego przyjęcie orzeczenia do wykonania. Później sąd określa kwalifikację prawną oraz karę i środek podlegający wykonaniu - tłumaczy Joanna Dębek z Ministerstwa Sprawiedliwości.

- Innymi słowy następuje przekształcenie orzeczenia obcego państwa w orzeczenie sądu polskiego - dodaje.

Korzyści dla Polski

Projekt zawiera także regulacje, dzięki którym sądy polskie będą mogły zwracać się do sądów innych państw UE o bezpośrednie wykonanie orzeczeń przepadku przedmiotów pochodzących z przestępstwa.

- Sąd polski będzie mógł wystąpić o wykonanie przepadku do równoważnego sądu w innym kraju członkowskim wobec oskarżonego czy skazanego polskim wyrokiem, jeżeli dowie się, że ma on dochody lub majątek w innym państwie UE. Sąd ten nie będzie mógł odmówić wykonania takiej czynności - tłumaczy sędzia Kierzynka.

Zadowoleni są sędziowie

- Do tej pory konfiskatę czy przepadek narzędzi lub innych środków związanych z przestępstwem orzekano w stosunku do obywateli polskich. W stosunku do obcokrajowców pojawiał się problem, w jaki sposób taki przepadek egzekwować - mówi Marek Celej, sędzia Sądu Okręgowego w Warszawie.

- Organ państwa UE będzie zobowiązany do wpłaty na rachunek sądu polskiego, który wydał orzeczenie o konfiskacie, połowy kwoty uzyskanej z jej wykonania. Będzie to możliwe tylko wtedy, gdy kwota ta przewyższy równowartość 10 tys. euro - wyjaśnia sędzia Różycki.

KONFISKATA MIENIA

Sąd polski będzie mógł zwrócić się o wykonanie orzeczenia o konfiskacie mienia do zagranicznego sądu, jeżeli sprawca na terenie danego państwa:

• posiada mienie

• osiąga przychody

• stale lub czasowo przebywa