Trudne doświadczenia

W praktyce organizacje społeczne natrafiają jednak na trudności przy konsultowaniu przepisów. Mają za mało czasu na wyrażenie opinii, trudno im odnaleźć projekty. Zdarza się, że przepisy nie są w ogóle poddawane konsultacjom społecznym.

– Pojawiają się rządowe projekty ustaw dotyczące ważnych kwestii, jak np. ubezpieczenia emerytalne, w uzasadnieniach których stwierdza się, że konsultacji społecznych nie przeprowadzono, gdyż nie jest to zasadne – wskazuje dr Tomasz Zalasiński.

Według Grażyny Kopińskiej dziś konsultacje to w większości przypadków proces zbierania i odkładania na półkę uwag zgłaszanych do projektów ustaw wnoszonych przez rząd. Strona rządowa powinna odpowiadać na nadsyłane opinie.

– Postulujemy, aby legislatorzy mieli obowiązek ustosunkowania się do zgłoszonych uwag na piśmie, przynajmniej tych, które są przez nich odrzucane. Powinni to robić w określonym, np. 30-dniowym terminie – podkreśla Grażyna Kopińska.

– Administracja nie dostrzega potrzeby prowadzenia konsultacji. Są one prowadzone tylko w dwóch sytuacjach: albo kiedy jest konflikt społeczny, albo z obowiązku nałożonego przez dyrektywę Unii Europejskiej – uważa Tomasz Szymanek z Akademii Rozwoju Filantropii.

– Wydanie opinii to dla organizacji często 1 lub 2 dni, natomiast czas zamówienia niezależnej ekspertyzy, zwołania zarządu trwa znacznie dłużej. W związku z tym, jeżeli sprawa nie jest kluczowa, organizacje nie zabierają głosu, a w pewnym momencie obojętnieją na pisma przychodzące z ministerstwa – ocenia Adam Sankowski, pełnomocnik Komitetu Obywatelskiej Inicjatywy Ustawodawczej RAZEM.

Niejasne regulacje

Konsultacje społeczne są uregulowane fragmentarycznie w różnych aktach prawnych. Mówi o nich ustawa o Radzie Ministrów, ustawa o działalności lobbingowej, rozporządzenie o Zasadach Techniki Prawodawczej i Regulamin Pracy Rady Ministrów. Przez to nie jest jasne, jakie podmioty mają prawo zgłaszać uwagi. W praktyce nie ma też jednolitych zasad publikacji projektów założeń i aktów we wszystkich resortach.

Współpraca Agnieszka Bobowska