"Jako sp z o.o. jesteśmy właścicielami dwóch klubów muzycznych, które z dnia na dzień przestały funkcjonować. W marcu spadek przychodów wyniósł ok 60 proc., w kwietniu o prawie 99 proc. Chcemy zatrzymać pracowników (menedżerowie, barmani oraz dje) zatrudnionych niemal w pełni na umowę zlecenie i to w najmniejszym wymiarze ok. 500 zł brutto (z systemem premiowym co kwartał, który niestety w obecnej sytuacji w kwietniu nie zostanie wypłacony). Zależy nam na choćby minimalnej pomocy od państwa dla pracowników. Czy będzie to jedynie 500 zł wsparcia w ramach tarczy 2.0,  czy też - jeśli w kwietniu umowy zlecenia byłyby z premią, to pomoc w ramach tarczy byłaby możliwa w wymiarze maksymalnym? Czy może jedyną pomocą na jaka możemy liczyć będzie finansowanie z PFR?

bo 8% z obrotu z 2019 praktycznie wystarczy na spłatę kredytu obrotowego na rachunku a czynsz za wynajem za okres marzec-wrzesień (bo nie spodziewamy się ze będziemy mogli prowadzić biznes wcześniej - lokale ok 300os) to ok 300% kwoty możliwej pomocy."

WYJAŚNIENIE

W tej chwili możemy już mówić o dwóch programach – o tak zwanej Tarczy Antykryzysowej oraz zupełnie nowej Tarczy - Tarczy Finansowej. To rozróżnienie jest bardzo istotne, bowiem każda z nich przewiduje inne instrumenty wsparcia dla biznesu, inne też są kryteria, a także inne źródła finansowania. Tarcze są niezależne i będzie można jednocześnie skorzystać z obu form wsparcia.

Na początek warto na chwilę zatrzymać się przy obecnie funkcjonujących rozwiązaniach. Już teraz korzystać można z dofinansowania wynagrodzeń dla pracowników, jeśli w zakładzie pracy nastąpił przestój ekonomiczny w związku z COVID-19. Aby otrzymać dofinansowanie należy po pierwsze wykazać spadek sprzedaży i usług oraz nie zalegać w regulowaniu zobowiązań publicznoprawnych. Nie mogą też zachodzić przesłanki do ogłoszenia upadłości. Wniosek składa się w wojewódzkim urzędzie pracy właściwym dla siedziby pracodawcy.

Kolejnym rozwiązaniem, funkcjonującym w ramach obecnej wersji Tarczy Antykryzysowej, jest uzyskanie dodatkowych środków finansowych dla osób zatrudnionych i wykonujących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych. Mowa tutaj o świadczeniu postojowym. Wynosi ono co do zasady 2080 złotych (kwota jest nieoskładkowana i nieopodatkowana) i jest to maksymalna kwota, która wypłacana jest przez ZUS. Natomiast, jeżeli zleceniobiorca w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym złożono wniosek o świadczenie postojowe, otrzymał wynagrodzenie niższe niż 50 proc. kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2020 r., to świadczenie postojowe będzie wypłacone w wysokości tego ostatniego wynagrodzenia. Pamiętać trzeba, że wniosek o wypłatę środków składa pracodawca i musi to zrobić w terminie 3 miesięcy od miesiąca, w którym został zniesiony stan epidemii, ale nie ma przeszkód ku temu, by mógł to zrobić także teraz.

Natomiast przechodząc już na grunt projektowanych przepisów, które mają wejść w życiu w najbliższym czasie, wskazać należy, że projekt ustawy o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 w brzmieniu z dnia 9 kwietnia 2020 roku (z wiedzy jaką posiadam na dzień 16.04.20 r. godz. 18.30 Senat przyjął ustawę bez poprawek, a zatem ustawa wraca do dalszych prac w Sejmie) przewiduje w opisanej sytuacji kilka rozwiązań pomocowych.

1. Przede wszystkim będzie możliwość skorzystania z rozszerzonego zwolnienia ze składek ZUS, także dla osób zatrudnionych na umowy cywilnoprawne. Projekt zakłada, że przedsiębiorcy będący płatnikami składek na ubezpieczenie społeczne od 10 do 49 osób, będą mogli wnioskować o zwolnienie ich z obowiązku opłacania składek na:

• Ubezpieczenie społeczne;
• Ubezpieczenie zdrowotne;
• Fundusz Pracy;
• Fundusz Solidarnościowy;
• Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych;
• Fundusz Emerytur Pomostowych w wysokości 50% łącznej kwoty nieopłaconych należności

Podstawowym kryterium, jakie trzeba będzie spełnić, to posiadanie statusu płatnika przed 1 lutego 2020 roku.

2. Oprócz zwolnienia ze składek ZUS, przedsiębiorcy, którzy w związku z ogłoszeniem stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii znaleźli się w trudnej sytuacji finansowej w następstwie COVID-19, będą mogli ubiegać się o udzielenie, na zasadach rynkowych, zwrotnego wsparcia niezbędnego dla utrzymania i kontynuacji prowadzonej działalności gospodarczej. Omawiane wsparcie udzielane ma być w formie różnych instrumentów wspierających bieżącą płynność finansową, takich jak pożyczki, gwarancje, leasing, poręczenia, których przedmiotem jest finansowe działalności gospodarczej z wyłączeniem instrumentów zastrzeżonych dla podmiotów wykonujących działalność bankową oraz ubezpieczeniową. Pomoc ta realizowana ma być za pośrednictwem Agencji Rozwoju Przemysłu oraz jej spółek zależnych, którym Agencja powierzy wykonywanie zadań. Agencja opublikuje na swojej stronie internetowej wykaz instrumentów wsparcia, z których będzie można skorzystać.

Wielkość oraz rodzaj wsparcia będą uzależnione od faktycznych skutków finansowych, jakie przedsiębiorca poniósł na skutek epidemii, jak również skali prowadzonej działalności. Aby otrzymać pomoc trzeba będzie złożyć wniosek, który ma być rozpatrywany niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od dnia jego złożenia wraz z wymaganymi załącznikami. W przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku przedsiębiorca z Agencją zawiera umowę wsparcia. Przesłanką wyłączającą ma być ogłoszenie upadłości oraz otwarte postępowanie restrukturyzacyjne.

Tarcza antykryzysowa

Analizując drugi z programów, czyli Tarczę antykryzysową, zwrócić należy uwagę, że będzie on realizowany bezpośrednio przez Polski Fundusz Rozwoju. Tarcza ma zawierać instrumenty wsparcia nie tylko dla mikrofirm, ale też dla małych, średnich i dużych firm. Nie jest jeszcze znany termin uruchomienia Tarczy – obecnie program czeka na akceptację Komisji Europejskiej, może to potrwać nawet 10 dni.

1. Tarcza przewiduje subwencje dla mikrofirm (1-9 pracowników). Warunkiem ma być prowadzenie działalności na dzień 31.12.2019 roku, spadek przychodów w związku z epidemią o co najmniej 25% w dowolnym miesiącu po 1 lutego 2020 r. w porównaniu do poprzedniego miesiąca lub analogicznego miesiąca w 2019 r., a nadto taka mikrofirma będzie musiała być objęta zakazem prowadzenia działalności gospodarczej z uwagi na restrykcje sanitarne oraz nie będzie mogła zalegać z podatkami i składkami na ZUS, a także nie może toczyć się postępowanie upadłościowe, likwidacyjne lub restrukturyzacyjne. Subwencje przedsiębiorca będzie mógł przeznaczyć na pokrycie kosztów działalności oraz przedterminową spłatę kredytów (maksymalnie 25% wartości subwencji). Kwota subwencji zależna będzie od skali spadku przychodów i liczby pracowników, jednak maksymalna kwota, jaką będzie można otrzymać będzie wynosiła 324 tyś złotych. Będzie można również skorzystać z 25% umorzenia subwencji przy kontynuowaniu działalności 12 miesięcy. Resztę trzeba będzie oddać po 3 latach. Wniosek będzie można złożyć on-line, a w razie pozytywnego rozstrzygnięcia, trzeba będzie zawrzeć umowę z PFR.

2. Małe i średnie firmy (10-249 pracowników) będą mogły skorzystać z preferencyjnych pożyczek. Warunki i cel przeznaczenia pożyczki mają być takie same, jak w przypadku subwencji dla mikrofirm. Różnice dotyczą zasad na jakich pożyczka będzie udzielana. Kwota pożyczki uzależniona ma być od skali spadku sprzedaży rocznej w stosunku procentowym: 4%, 6% lub 8% rocznej sprzedaży, nie więcej jednak niż 3,5 mln złotych. Będzie możliwe umorzenie dużej części pożyczki przy spełnieniu określonych kryteriów:

• 25% pożyczki – warunkiem kontynuowanie działalności przez 12 miesięcy.
• Kolejne umorzenie do 25% pożyczki – warunkiem poniesiona strata na sprzedaży;
• Dodatkowe umorzenie do 25% pożyczki – warunkiem utrzymanie średniego zatrudnienia w okresie 12 miesięcy

Pożyczkę trzeba będzie zwrócić po 3 latach. Wniosek on-line w wybranych bankach, a przyznanie pożyczki uzależnione jest od zawarcia umowy.

3. Duże firmy (ponad 250 pracowników) także będą mogły skorzystać ze wsparcia. Tarcza Finansowa przewiduje trzy formy finansowania:

• Płynnościowe – pożyczki lub obligacje, mają być udzielane na okres 2 lub 3 lat;
• Preferencyjne – pożyczki preferencyjne na okres 3 lat, które mają być częściowo bezzwrotne i uzależnione od straty finansowej oraz utrzymania zatrudnienia;
• Inwestycyjne – obejmować mają instrumenty kapitałowe (udziały lub akcje) na zasadach rynkowych lub w ramach pomocy publicznej.

Wskazać należy, że dostęp do wyżej wymienionych form finansowania wymagać będzie zawarcia umowy pomiędzy Polskim Funduszem Rozwoju. Wniosek będzie można złożyć przez Internet.

III. Godnym uwagi jest również program gwarancji z Funduszu Gwarancji Płynnościowych dotyczący odnawialnych lub nowych kredytów udzielanych przez banki komercyjne współpracujące z Bankiem Gospodarstwa Krajowego. Program ma być skierowany do wszystkich przedsiębiorców, niezależnie od branży, w której działają. Będą oni mogli otrzymać gwarancję w bankach kredytujących zarówno komercyjnych, jak i spółdzielczych. Współpracę z BGK zawarły banki ING, mBank i PKO Bank Polski. Gwarancja ma obejmować do 80 proc. kwoty kredytu, a maksymalna kwota kredytu objętego gwarancją ma wynieść 250 mln złotych. Kredyt będzie można przeznaczyć na zapewnienie płynności finansowej. Fundusz Gwarancji Płynnościowych jest częścią Tarczy Antykryzysowej.

Na koniec ważna uwaga: żaden z tych programów nie został jeszcze wdrożony w życie – obecnie są prowadzone prace legislacyjne. Tarcza Antykryzysowa wyszła z Senatu i wraca do dalszych prac w Sejmie, natomiast Tarcza Finansowa musi uzyskać zgodę Komisji Europejskiej (PFR twierdzi, że przedmiotową zgodę Tarcza otrzyma najdalej za 10 dni).

mecenas Dawid Gruszka, Kancelaria Dawid Gruszka - Poradnictwo Prawne - w ramach akcji Prawnicy Pro Bono