statystyki

Wniosek o uzasadnienie niczym pole minowe

autor: Adam Zwierzyński05.02.2020, 20:00
Pierwotny projekt zeszłorocznej, tzw. wielkiej nowelizacji k.p.c. przewidywał dodanie art. 1302a k.p.c., zgodnie z którym wszelkie środki zaskarżenia wnoszone przez profesjonalnych pełnomocników miały podlegać odrzuceniu bez wzywania, a wniosek o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem – nawet w razie wniesienia go przez stronę działającą samodzielnie.

Pierwotny projekt zeszłorocznej, tzw. wielkiej nowelizacji k.p.c. przewidywał dodanie art. 1302a k.p.c., zgodnie z którym wszelkie środki zaskarżenia wnoszone przez profesjonalnych pełnomocników miały podlegać odrzuceniu bez wzywania, a wniosek o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem – nawet w razie wniesienia go przez stronę działającą samodzielnie.źródło: ShutterStock

Od 21 sierpnia 2019 r. dotychczas darmowy wniosek o uzasadnienie wyroku (jak też postanowienia i zarządzenia) kosztuje 100 zł (nowy art. 25b ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Od 7 listopada 2019 r. jest on warunkiem dopuszczalności apelacji. Bez skutecznej zapowiedzi apelacji (jak się ten wniosek czasem nazywa) wyroku zaskarżyć nie można. Odrzucenie wniosku oznacza więc de facto odrzucenie apelacji. To samo dotyczy wniosku o uzasadnienie postanowienia (zarządzenia) i zażalenia. Niewątpliwie rośnie więc waga tej prostej czynności procesowej, a z nią skutków ewentualnych braków fiskalnych. Rzecz można sprowadzić do pytania, czy strona (pełnomocnik) ma się tu prawo pomylić, czy też jak saper prawa do błędu nie ma, a procedura to pole minowe.

Co, jeśli opłaty nie zapłacimy (wniesiemy na błędny rachunek lub w zaniżonej wysokości)? Czy sąd odrzuci nieopłacony wniosek bez wzywania (a więc i bez prawa do naprawienia błędu), czy wezwie do uiszczenia brakującej sumy? Czy odrzucenie dotknie tylko wniosek złożony przez pełnomocnika, czy również samą stronę? Kwestii tej dotyczy znowelizowany art. 328 par. 4 k.p.c. Stanowi on, że sąd odrzuca wniosek niedopuszczalny, spóźniony, nieopłacony lub dotknięty brakami, których nie usunięto mimo wezwania. Językowa wykładnia tego przepisu wskazywałaby, że brak opłaty skutkuje odrzuceniem wniosku bez wezwania i to niezależnie od tego, czy złożyła go samodzielnie strona, czy jej profesjonalny pełnomocnik. Wyraźnie odróżnia się w nim przecież sytuację, w której należy stronę wezwać (braki) od pozostałych przesłanek odrzucenia (niedopuszczalność, spóźnienie, brak opłaty).

W tym kierunku wypowiedziała się już niestety część doktryny. Także w praktyce pojawiły się pierwsze postanowienia z miejsca odrzucające nieopłacone wnioski o uzasadnienie. Problem jest więc rzeczywisty, a jednocześnie uderza w samą istotę prawa do sądu (skoro skutkiem odrzucenia wniosku będzie pozbawienie kontroli odwoławczej). Nie pomaga też wątpliwość, czy na odrzucenie wniosku o uzasadnienie przysługuje w ogóle zażalenie (art. 394 1a par. 1 ust. 7 k.p.c. przewiduje je na odmowę uzasadnienia orzeczenia, czyli rozstrzygnięcie merytoryczne, odrzucenie ma charakter formalny). Zakładając, że takie zażalenie przysługuje, to w związku z drastycznym ograniczeniem zasady dewolutywności (kolejny efekt omawianej nowelizacji) podlega ono rozpoznaniu przez inny skład tego samego sądu (tzw. zażalenie poziome). Realność kontroli orzeczeń w drodze zażaleń poziomych jest raczej iluzoryczna, dlatego ryzyko prowadzenia procesu znacznie rośnie.

Tymczasem nie może być wątpliwości, że nieopłacony wniosek nie powinien podlegać odrzuceniu bez wzywania, także jeśli złożył go profesjonalny pełnomocnik, a sąd winien w takiej sytuacji do wniesienia opłaty wezwać. Konkluzja ta wymaga jednak sięgnięcia do historii procesu legislacyjnego nowelizacji oraz uchwały SN na gruncie dawnego art. 398 6 par. 2 k.p.c.


Pozostało jeszcze 61% treści

2 dostępy do wydania cyfrowego DGP w cenie
9,80 zł Za pierwszy miesiąc.
Oferta autoodnawialna
PRENUMERATA 2020
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Kup licencję

Polecane

Reklama

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Galerie

Polecane