Wyznaczenie rozprawy apelacyjnej w czasie zaplanowanego urlopu jednego z sędziów, nawet jeżeli zapewniono za niego zastępstwo, prowadzi do nieważności postępowania – uznał w uchwale skład trzech sędziów Sądu Najwyższego.
Zagadnienie prawne powstało na kanwie sprawy ubezpieczeniowej. ZUS stwierdził, że mężczyzna podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z tytułu wykonywania usług, podczas gdy faktycznie została z nim zawarta umowa o dzieło. Odwołanie wniósł płatnik składek. Sąd okręgowy je uwzględnił i zmienił zaskarżoną decyzję, stwierdziwszy, że mężczyzna nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w okresie wskazanym w decyzji jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy o dzieło.
Apelację od wyroku złożył organ rentowy. Sąd apelacyjny na rozprawie powziął jednak wątpliwość co do możliwości rozpoznania sprawy w składzie wyznaczonym na ten dzień. Zastanawiał się, czy nie doszło do naruszenia zasady niezmienności składu orzekającego wprowadzonej do postępowania cywilnego w 2017 r. nowelizacją ustawy – Prawo o ustroju sadów powszechnych (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 52). Zgodnie z nią raz wylosowany skład sądu nie powinien ulegać zmianie do zakończenia sprawy. Ustawowo przewidziane wyjątki w tym zakresie dotyczą długotrwałej przeszkody w rozpoznaniu sprawy w dotychczasowym składzie, konieczności podjęcia czynności wynikających z odrębnych przepisów lub gdy przemawia za tym wzgląd na sprawność postępowania.