ADAM MAKOSZ

Czy bardziej opłaca się pozostać przy spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu czy przekształcić je we własność hipoteczną?

PRZEMYSŁAW MACIAK

Podstawową korzyścią płynącą z takiego przekształcenia jest to, że osoba taka staje się formalnym właścicielem lokalu, w którym mieszka, i jako właściciel ma większą swobodę w dysponowaniu nim. Nie musi m.in. prosić o zgodę spółdzielni na wynajęcie mieszkania, z którym związana jest zmiana przeznaczenia lub sposobu korzystania z lokalu. Poza tym sytuacja po przekształceniu niewiele się zmienia.

Pewne korzyści z przekształcenia mogą pojawić się w przypadku sprzedaży lokalu, gdyż w związku z zakwestionowaniem przez Trybunał Konstytucyjny art. 1714 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych przewiduje się spadek wartości rynkowej spółdzielczego własnościowego prawa do lokali.

Czy osoby posiadające odrębną własność muszą ponosić większe opłaty eksploatacyjne?

Zasady ponoszenia opłat reguluje oprócz ustawy również statut spółdzielni. Sposób obliczania wysokości opłat eksploatacyjnych zależy zarówno od tego, czy danej osobie przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu, czy odrębna własność, jak i od członkowstwa w spółdzielni. Zasadnicza różnica polega na tym, że właściciele lokali sami ponoszą część opłat związanych z eksploatacją i utrzymaniem własnych lokali. Przykładem jest podatek gruntowy, który w przypadku własnościowego mieszkania płaci spółdzielnia jako właściciel. Po przekształceniu właściciel będzie musiał sam się rozliczyć z fiskusem.

Odrębna własność wiąże się z posiadaniem udziału w gruncie, na którym jest posadowiony blok. Co daje to właścicielowi lokalu?

Jedną z korzyści jest udział właścicieli lokali w przychodach z nieruchomości wspólnej. Jeśli przekroczą one wydatki związane z eksploatacją tej nieruchomości, przypadają właścicielom lokali proporcjonalnie do ich udziałów w nieruchomości wspólnej.

Poza tym należy podkreślić, że wskutek przekształcenia prawa spółdzielczego do lokalu w jego odrębną własność nie tworzy się wspólnota mieszkaniowa, tak jak to się dzieje w pozostałych przypadkach powstania nieruchomości lokalowej, a zarządcą jest nadal spółdzielnia.

Podstawa prawna

Ustawa z 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2003 r. nr 119, poz. 1116 ze zm.).