Wynagrodzenia

Reforma nie ma szczęścia. Już raz odłożono ją na boczny tor za czasów poprzedniego ministra Jarosława Gowina. Do tematu wrócił nowy minister sprawiedliwości Marek Biernacki, wprowadzając zmiany w pierwotnym projekcie (m.in. przywrócił Krajową Radę Prokuratury, która pierwotnie miała być zlikwidowana). Przesunięto też termin wejścia w życie zmian (za radą Rządowego Centrum Legislacji) na 1 stycznia 2015 r. (to pół roku przed wejściem w życie zmian w procedurze karnej).

Na Komitet Stały RM projekt (najnowsza wersja z 22 października) trafi jednak wraz z protokołem rozbieżności. Osią sporu są przede wszystkim wynagrodzenia prokuratorów. Ministerstwo Finansów chce zmian, które spowodują w praktyce obniżenie prokuratorskich pensji. Resort sprawiedliwości chce zaś utrzymania obecnych zasad wynagradzania, podkreślając, że tylko one gwarantują zachowanie niezależności śledczych i przeciwdziałają czynnikom korupcyjnym. Kto ma rację – zdecyduje Komitet Stały RM. Uwagi do projektu ma także RCL. Dotyczą one nieprecyzyjnego ujęcia właściwości rzeczowej prokuratur okręgowych.

Rozporządzenia

Są i inne zarzuty. Między innymi to, że do projektu ustawy wciąż nie przygotowano projektów rozporządzeń, zwłaszcza fundamentalnego dla prokuratury regulaminu wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek prokuratury. Jeszcze w sierpniu wiceprezes RCL zwrócił uwagę ministerstwa „na konieczność przesłania projektów aktów wykonawczych, w celu oceny prawidłowości konstrukcji upoważnień ustawowych oraz prawidłowego rozdziału materii ustawowej od aktu wykonawczego”.

Ministerstwo Sprawiedliwości zapewnia, że prace nad rozporządzeniami trwają i wstępne wersje projektów będą udostępnione w trakcie prac w komisji prawniczej.

– Zaawansowany projekt regulaminu urzędowania jednostek organizacyjnych prokuratury może być sporządzony dopiero po przesądzeniu ostatecznego kształtu przepisów ustawowych, ze względu na zasadnicze powiązanie regulacji z aktu wykonawczego odnośnie do rozwiązań w ustawie – przekonuje Michał Królikowski, wiceminister sprawiedliwości.

Ale zwraca także uwagę na kontekst sytuacyjny.

– Ograniczone zasoby kadrowe, związane z decyzją prokuratora generalnego o odwołaniu prokuratorów delegowanych do Ministerstwa Sprawiedliwości, istotnie utrudniają przygotowanie takiego rozporządzenia na obecnym etapie – dodaje wiceminister.

Ryzyko

Minister Sprawiedliwości chce, aby część dzisiejszych rozporządzeń została utrzymana w mocy (przez 6 miesięcy), mimo wejścia w życie nowej ustawy.

To byłoby jednak dość ryzykowne posunięcie. Oznacza ono de facto odroczenie o ten czas wejścia w życie niektórych przepisów nowej ustawy.

– Obecne rozporządzenia wykonawcze pozostają w sprzeczności z nowymi przepisami prawa prokuraturze – ocenia Mateusz Martyniuk, rzecznik prasowy Prokuratury Generalnej.

Ministerstwo Sprawiedliwości argumentuje z kolei, że utrzymanie w mocy obowiązujących dziś aktów wykonawczych przez maksymalnie sześć miesięcy po uchwaleniu ustawy to nie problem, bo i tak nowe rozporządzenia zostaną zmienione przed kompleksową zmianą procedury karnej, która nastąpi 1 lipca 2015 r.

Prokuratorzy liniowi podkreślają, że bez gruntownych zmian w prokuraturze śledczy nie będą w stanie podołać wyzwaniom nowego kontradyktoryjnego procesu karnego.

Etap legislacyjny

Projekt ustawy przed akceptacją Rady Ministrów