– Autorzy listu narzekają, że niektórzy cudzoziemcy na tymczasowe zaświadczenie tożsamości czekają nawet kilka miesięcy – mówi Katarzyna Łakoma, dyrektor biura zespołu prawa administracyjnego i gospodarczego w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich. RPO Irena Lipowicz skierowała w tej sprawie pismo do Urzędu do spraw Cudzoziemców. Prosi w nim, by urząd wyjaśnił, ile przeciętnie trwa procedura wydania zaświadczenia. Zdaniem Lipowicz brak tego dokumentu naraża cudzoziemców na liczne uciążliwości, szczególnie w sytuacji gdy muszą potwierdzić swoją tożsamość przed polskimi organami, np. przed policją.

– Na szczęście nie oznacza to, że proszony o pokazanie dokumentu cudzoziemiec, w sytuacji gdy nie posiada tymczasowego zaświadczenia, zostanie od razu deportowany – uspokaja Katarzyna Łakoma.

2 tys. osób złożyło wnioski o zalegalizowanie pobytu w Polsce

Dodaje jednak, że udowodnienie tożsamości w takiej sytuacji jest bardzo trudne, a brak dokumentów może dodatkowo rodzić podejrzenia funkcjonariuszy policji oraz niepotrzebne komplikacje cudzoziemca. Zgodnie bowiem z art. 55 ust. 6 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP takie zaświadczenie w okresie swojej ważności potwierdza tożsamość osoby, której zostało wydane, i uprawnia ją oraz małoletnie dzieci, których dane zostały tam wpisane, do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

1,8 tys. osób złożyło wnioski o abolicję w województwie mazowieckim

Nieprecyzyjne przepisy o cudzoziemcach

RPO w swoim wystąpieniu zwraca także uwagę na nieprecyzyjne przepisy ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2009 r. nr 189, poz. 1472). Według Ireny Lipowicz mogą być one jedną z przyczyn niekomfortowej dla obcokrajowców sytuacji.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami pierwsze zaświadczenie dla cudzoziemca, który chce się ubiegać o status uchodźcy, wydaje komendant oddziału lub placówki Straży Granicznej. Dzięki takiemu dokumentowi obcokrajowiec może przebywać legalnie na terytorium naszego kraju. Zaświadczenie to ważne jest jednak tylko przez trzydzieści dni. Po upływie tego okresu trzeba ubiegać się o kolejne tymczasowe zaświadczenie, potwierdzające tożsamość. Drugi dokument wydaje już Urząd do spraw Cudzoziemców. Ważny jest on do chwili otrzymania statusu uchodźcy, ale nie dłużej niż przez pół roku. Nie wiadomo jednak, ile czasu ma Urząd do spraw Cudzoziemców na to, by takie zaświadczenie wystawić.

Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich nie otrzymało jeszcze odpowiedzi od Urzędu do spraw Cudzoziemców.

– Skarga, którą otrzymaliśmy od obcokrajowców, jest jednak dowodem na to, że system ten działa nie do końca prawidłowo – dodaje Katarzyna Łakoma z RPO.