Wyjątkiem będą osoby fizyczne z prawem do użytkowania wieczystego ziemi Skarbu Państwa. Otrzymają 50-proc. bonifikatę.

Nie dostaną jej przedsiębiorcy, spółki i spółdzielnie, mimo że mogą występować o przekształcenie użytkowanej ziemi we własność.

Użytkownik wieczysty w każdej chwili może zażądać uwłaszczenia bez względu na to, czy budynek stoi na gminnej, czy państwowej ziemi. I nieważne, czy znajdują się na niej mieszkania i garaże, czy biura, sklepy lub przedsiębiorstwa produkcyjne.

Jest jeszcze jedna dobra informacja: wszyscy uprawnieni będą mogli składać dokumenty bezterminowo, a nie tylko do końca 2012 roku.

Opłaty za użytkowanie wieczyste, które rosły do tej pory w niektórych gminach nawet o kilkaset procent, już od października nie będą mogły zmieniać się częściej niż raz na trzy lata. Warunkiem będzie wzrost wartości gruntu. A jeśli opłata miałaby pójść w górę więcej niż dwukrotnie, to nadwyżka ponad tę podwojoną kwotę będzie rozkładana na dwie raty.

Aktualizacja opłat

Wysokość opłaty za użytkowanie wieczyste gruntów będzie aktualizowana nie częściej niż raz na trzy lata, jeżeli wartość tej ziemi ulegnie zmianie. Gdyby jednak w dniu zmiany opłaty była niższa od wartości ustalonej w drodze przetargu na dzień oddania w użytkowanie wieczyste, aktualizacji nie będzie.

Jeżeli zaś zaktualizowana wysokość opłaty rocznej przewyższy co najmniej dwukrotnie wysokość dotychczas pobieranej, to użytkownik wieczysty będzie wnosił opłatę odpowiadającą dwukrotności dotychczas pobieranej od niego należności. Pozostała kwota ma być rozkładana na dwie równe części. Powiększą one należność za użytkowanie w następnych dwóch latach. W trzecim roku po aktualizacji opłata będzie już równa zmienionej kwocie.

Zostanie zniesiony termin, do którego mogły być składane wnioski o przekształcenie użytkowania wieczystego we własność (31 grudnia 2012 r.). Tym samym roszczenie o zmianę prawa do użytkowanej ziemi stanie się bezterminowe.

I co ważne dla tych, którzy złożyli wnioski o przekształcenie, ale np. gminy nie załatwią ich do chwili wejścia w życie nowelizacji (czyli do spraw wszczętych, lecz niezakończonych) będą stosowane nowe przepisy.

– I nie ma w tym nic dziwnego. Dzieje się tak dlatego, że ustawa o przekształceniu użytkowania wieczystego została zmieniona po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który orzekł, że samorządy nie powinny być zmuszane do udzielania bonifikat – przypomina prof. Hubert Izdebski.

Dodaje także, że zasadą prawa stanowionego jest, że po zmianie ustawy obowiązują nowe regulacje, chyba że sam ustawodawca zdecyduje, że do spraw w toku powinny mieć zastosowanie stare przepisy, obowiązujące w czasie wszczęcia procedury .

Koniec blokowania

Skończy się też zasada, zgodnie z którą jeden mieszkaniec bloku mógł w praktyce zniweczyć przekształcenie, którego chciała większość. Po zmianie wprawdzie nadal zasada będzie taka, że w przypadku współużytkowania wieczystego (takiego, jakie mają np. właściciele mieszkań w blokach) przekształcenia będą żądać wszyscy, ale prawo żądania przekształcenia uzyska również grupa, której suma udziałów we własności nieruchomości lokalowych wynosi co najmniej połowę.

Niechętny przekształceniu współużytkownik będzie mógł jedynie zgłosić sprzeciw wobec wniosku. I choć postępowanie o przekształcenie zostanie wówczas zawieszone, to jednak zainteresowani doprowadzeniem procedury do końca będą mogli wystąpić o rozstrzygnięcie do sądu, który orzeknie mając na względzie interesy wszystkich współwłaścicieli.

Nowelizacje ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności prezydent podpisał 26 sierpnia 2011 r. Akt ten zacznie obowiązywać po 30 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.