Piątego sierpnia senatorowie zajęli stanowisko w sprawie nowelizacji kilku ustaw związanych z bezpieczeństwem imprez sportowych. Zmiany w przepisach mają pomóc w zapewnieniu porządku na stadionach, odizolować od nich pseudokibiców i ekspresowo skazywać chuliganów za akty wandalizmu i bijatyki podczas imprez sportowych. Nowela zmienia przede wszystkim mechanizmy prawne dotyczące orzekania i egzekwowania zakazów stadionowych. Najważniejszą zmianą jest to, że sądy będą mogły nakazać nałożenie pseudokibicowi elektronicznej bransoletki, która będzie informowała o miejscu jego przebywania podczas wybranych spotkań piłkarskich.

Zakaz stadionowy

Zakaz wstępu na imprezy masowe, do których zaliczają się zazwyczaj zorganizowane mecze piłki nożnej, jest dzisiaj określony w art. 41b kodeksu karnego. Polega on na tym, że w pewnych przypadkach sąd może fakultatywnie orzec lub obowiązkowo orzeka taki środek karny, jeżeli zachowanie sprawcy przy popełnieniu przestępstwa wskazuje, że jego udział w imprezach masowych zagraża istotnym dobrom chronionym prawem. Chodzi tutaj między innymi o występki związane z wnoszeniem i posiadaniem broni na stadionach, bezprawne wdarcie się na jego teren, rzucanie niebezpiecznych przedmiotów na murawę czy naruszanie nietykalności ochroniarzy.

Dzisiaj zakaz stadionowy jest związany zawsze z obowiązkiem osobistego stawiennictwa w jednostce organizacyjnej policji lub w innym miejscu określonym przez właściwego terytorialnie powiatowego (rejonowego, miejskiego) komendanta policji.

Sąd, orzekając zakaz wstępu na imprezę masową, określa, w czasie których imprez skazany musi się stawić na komisariacie. Podaje przy tym nazwy dyscyplin sportowych, nazwy klubów sportowych oraz zakres terytorialny obowiązywania orzeczonego środka.

Liczy się związek

Zgodnie z uchwaloną 28 lipca 2011 r. nowelizacją ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych oraz niektórych innych ustaw, sąd będzie mógł orzec lub będzie obowiązkowo orzekał zakaz wstępu na imprezę masową, jeżeli przestępstwo zostało popełnione w związku z taką imprezą, a udział sprawcy w imprezach masowych zagraża dobrom (lecz niekoniecznie istotnym) chronionym prawem.

Nowym kryterium zasadności zastosowania tego środka karnego nie będzie ocena zachowania sprawcy przy popełnieniu jakiegokolwiek przestępstwa, ale związek popełnionego przestępstwa z imprezą masową. Zakaz wstępu na imprezę masową będzie się ściśle wiązał z okolicznościami czynów popełnionych w związku z imprezą danego rodzaju.

Rzadziej na komisariacie

Przestępcy stadionowi nie będą ponadto musieli z zasady stawiać się w czasie meczów na komisariatach policji. Orzekając zakaz wstępu na imprezę masową za czyn popełniony w związku z masową imprezą sportową, sąd będzie mógł orzec obowiązek przebywania skazanego w czasie trwania niektórych imprez masowych w określonym miejscu stałego pobytu.

Wykonywanie środka będzie kontrolowane w sposób określony w przepisach o wykonywaniu kary pozbawienia wolności poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego. Przesadnie zagorzali kibice nie będą się więc mogli tłumaczyć, że pomyłkowo trafili w pobliże stadionu. Centrum monitoringu będzie zawczasu powiadamiało o terminach imprez masowych, w czasie których mają oni obowiązek przebywać w domu.

Wyjątkiem będzie sytuacja, kiedy z okoliczności popełnienia przestępstwa stadionowego będzie wynikało, że wykonanie obowiązku przebywania w miejscu wskazanym przez sąd jest niemożliwe lub jego orzeczenie jest oczywiście niecelowe, bo z góry wiadomo, że chuligan i tak go nie wypełni. Wtedy w miejsce tego obowiązku będzie orzekany standardowy dzisiaj obowiązek stawiennictwa skazanego w czasie trwania niektórych imprez masowych objętych zakazem na policji lub w innym wskazanym przez policję miejscu.

Nadajnik zamiast policjanta

Wprowadzenie możliwości elektronicznego monitorowania osób z orzeczonym zakazem wstępu na imprezę masową spowodowało konieczność zmian w ustawie o wykonywaniu kary pozbawienia wolności poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego. Dodano do niej nowy rozdział 5a zatytułowany „Warunki wykonywania, organizowanie i kontrolowanie oraz nadzór nad wykonywaniem obowiązku przebywania w miejscu stałego pobytu w czasie trwania imprezy masowej”.

Do kontrolowania wykonywania zakazu stadionowego będzie stosowana aparatura monitorująca. O jej zastosowaniu będzie decydował sąd penitencjarny. Będzie robił to niezwłocznie po otrzymaniu odpisu prawomocnego wyroku skazującego w formie postanowienia. Przed jego wydaniem sprawdzi ewentualne przeciwwskazania do założenia elektronicznej bransoletki. Będą to na przykład warunki techniczne czy względy medyczne (wtedy sąd nakaże stawiennictwo na komisariacie policji).

Zmiana obowiązków

Sąd penitencjarny będzie jednak uprawniony do zmiany obowiązku przebywania w domu na obowiązek stawiennictwa w komisariacie policji. Będzie to robić, jeżeli skazany udaremni lub utrudni kontrolowanie przy użyciu aparatury monitorującej. Będzie tak także, gdy powstanie okoliczność uniemożliwiająca kontrolowanie skazanego przy użyciu aparatury monitorującej lub czyniąca takie kontrolowanie oczywiście niecelowym. Obowiązek przebywania w czasie imprezy sportowej w miejscu zamieszkania będzie mógł zostać ponadto czasowo zawieszony w szczególnych przypadkach uzasadnionych warunkami zdrowotnymi, rodzinnymi lub osobistymi.

Ważne jest także to, że skazany będzie każdorazowo informowany przez centralę monitorowania o terminach imprez masowych, w czasie trwania których ma on obowiązek przebywać w miejscu stałego pobytu. Terminy imprez masowych podmiot prowadzący centralę monitorowania określi na podstawie informacji przekazanych przez komendanta głównego policji.