Jednostki samorządu terytorialnego, państwowe jednostki budżetowe oraz organy administracji rządowej zawierają z wykonawcami umowy koncesji na roboty budowlane. Taka umowa jest korzystna dla obu stron.

Podmiot publiczny, który zawiera z przedsiębiorcą reprezentującym sektor prywatny (czyli koncesjonariuszem) umowę koncesji na roboty budowlane, korzysta z jego środków finansowych i doświadczenia. Zapewnia mu w zamian wiele uprawnień, które stanowią wynagrodzenie dla niego za wykonaną pracę. Na przykład przedsiębiorca z tego tytułu nabywa wyłączne prawo do eksploatacji obiektu budowlanego oraz do pobierania pożytków. Może również otrzymać zapłatę od koncesjodawcy, który zawarł z nim umowę.

Takie umowy są zawierane najczęściej w związku z inwestycjami z zakresu infrastruktury, transportu, mieszkalnictwa i ochrony środowiska. Umożliwiają bowiem przyspieszenie procesów inwestycyjnych i wdrażania projektów, a nawet obniżenie kosztów.

Zawarcie umowy

Umowa koncesji zostaje zawarta dopiero po przeprowadzeniu postępowania, podczas którego często prowadzone są nawet wielomiesięczne negocjacje. Postępowanie przygotowuje i prowadzi podmiot publiczny występujący jako koncesjodawca. Wszczyna je w drodze publicznego ogłoszenia o koncesji. Postępowanie prowadzi do wyboru firmy, z którą zostanie zawarta umowa.

Koncesjodawca musi działać w sposób przejrzysty, z zachowaniem zasad uczciwej konkurencji, zapewniając przy tym równe i niedyskryminacyjne traktowanie przedsiębiorców, którzy są zainteresowani postępowaniem. Mogą to być osoby fizyczne, prawne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub ich grupy.

Rozpoczynając prowadzenie postępowania, dokonuje się opisu przedmiotu koncesji przez odniesienie do specyfikacji technicznej, lub charakterystyki bądź podanie wymagań, bądź w sposób mieszany, czyli częściowe odniesienie się zarówno do specyfikacji technicznej, jak i do charakterystyki lub wymagań z zakresu funkcjonalności.

Odnośnie do robót budowlanych specyfikacja techniczna musi dotyczyć całości zaleceń technicznych, które określają wymagane cechy materiału lub dostawy, a także poziom oddziaływania na środowisko. Oprócz tego należy uwzględnić potrzeby wszystkich użytkowników, funkcjonalność, bezpieczeństwo, wymiary, a także procedury dotyczące jakości, metod produkcji, zasad projektowania i kosztorysowania. Bierze się przy tym pod uwagę również warunki testowania, kontroli i odbioru obiektów budowlanych, metod i technik budowy.

Opis nie może jednak zawierać znaków towarowych, patentów, oznaczeń typu, pochodzenia lub produkcji, które mogłyby doprowadzić do uprzywilejowania lub wyeliminowania z postępowania niektórych przedsiębiorców, którzy zamierzają wystąpić z ofertą. Od tego wymogu ustawa przewiduje jednak wyjątki w sytuacjach, gdy w inny sposób nie można opisać przedmiotu koncesji.

Szacunkową wartość koncesji stanowi natomiast kwota niezawierająca podatku VAT, która uwzględnia szacowany koszt robót budowlanych i szacunkową całkowitą wartość dostaw niezbędnych do ich wykonania oddanych do dyspozycji wykonawcy bez względu na to, w jaki sposób zostanie mu wypłacone wynagrodzenie.