Oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego drugiej instancji będzie można zaskarżyć do innego równorzędnego składu tego sądu. Przesłanką braku rozpoznania takiego wniosku nie będzie już uznanie go za bezzasadny. Takie rozwiązania zostały wprowadzone do nowelizacji kodeksu postępowania cywilnego, którą Sejm uchwalił na ostatnim posiedzeniu.

Zgodnie z proponowanymi przepisami na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające wniosek o wyłączenie sędziego będzie przysługiwało zażalenie do innego równorzędnego składu tego sądu. Zakwestionować na tej samej zasadzie będzie można orzeczenia dotyczące skazania świadka, biegłego, strony, jej pełnomocnika oraz osoby trzeciej na grzywnę. Zażaleniu do innego równorzędnego składu sądu drugiej instancji miałyby także podlegać zarządzenia aresztowania i przymusowego sprowadzenia świadka i zwolnienia go od tej konieczności. Zaskarżalne w ten sam sposób mają być postanowienia odmawiające zwolnienia świadka i biegłego od grzywny. Wyjątek w tym zakresie mają jedynie stanowić orzeczenia wydane w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.

Aby ponowny wniosek o wyłączenie sędziego podlegał odrzuceniu wyłącznie w przypadku oparcia go na tych samych okolicznościach. Zgodnie z dotychczasowymi regulacjami taki skutej występował także wówczas, gdy wysunięte przez stronę żądanie było oczywiście bezzasadne. We wskazanych sytuacjach sędzia był zwolniony z obowiązku ustosunkowania się do zarzutów wskazanych we wniosku o jego wyłączenie, który nie podlegał merytorycznemu rozpoznaniu.

Przyjęta nowelizacja k.p.c. stanowi wykonanie obowiązku dostosowania systemu prawa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 22 czerwca 2010 r. (sygn. akt SK 38/09). Sędziowie TK uznali wówczas za niekonstytucyjną regulację, która nie przewidywała możliwości zaskarżenia postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego wniosek o wyłączenie sędziego złożony w postępowaniu przed sądem drugiej instancji.

Ustawa wejdzie w życie po upływie 14 dni od jej ogłoszenia.