Postanowienie sądu II instancji oddalające wniosek o wyłączenie sędziego będzie można zaskarżyć do innego równorzędnego składu. Takie rozwiązanie zakłada projekt nowelizacji kodeksu postępowania cywilnego. W Sejmie odbyło się już jego pierwsze czytanie. Teraz propozycje zmian trafiły do komisji nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach.

Projekt wprowadza do polskiego prawa nową instytucję procedury cywilnej, a mianowicie tzw. odwołanie poziome. Zgodnie z proponowanymi przepisami strony biorące udział w postępowaniu przed sądem drugiej instancji będą mogły zaskarżać postanowienia wydane przez skład orzekający. Takie uprawnienie nie będzie jednak przysługiwać co do wszystkich orzeczeń. Projektodawcy proponują, aby zażalenie można było złożyć na postanowienie sądu odwoławczego oddalające wniosek o wyłączenie sędziego. Strony miałyby również prawo do zaskarżania wydanych przez sąd drugiej instancji postanowień dotyczących skazania na grzywnę świadka, biegłego, strony, jej pełnomocnika lub osoby trzeciej. Zaskarżalne będą także orzeczenia tego sądu dotyczące zarządzenia przymusowego sprowadzenia i aresztowania świadka oraz odmowy zwolnienia go od tego obowiązku. Zażalenie miałoby również przysługiwać na odmowę zwolnienia biegłego od konieczności uiszczenia grzywny. Wyjątek będzie dotyczyć natomiast orzeczeń wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienia sądu pierwszej instancji. Według obowiązujących przepisów wskazane postanowienia sądu drugiej instancji nie podlegają weryfikacji.

Projekt zakłada ponadto wyeliminowanie jednej z przesłanek odrzucenia wniosku o wyłączenie sędziego. Projektodawcy proponują, aby podstawą w tym zakresie nie była już oczywista bezzasadność złożonego wniosku.

Przedstawione zmiany mają na celu dostosowanie systemu prawnego do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2 czerwca 2010 roku, sygn. akt. SK 38/09.

Ustawa wejdzie w życie po upływie 14 dni od jej ogłoszenia.