Gdy spadek odziedziczy kilka osób, to wówczas każdy ze spadkobierców staje się współwłaścicielem przedmiotów wchodzących do masy spadkowej. Aby wydzielić dla każdego z nich poszczególne przedmioty ze spadku, muszą go podzielić. Najszybciej zrobią to, zawierając umowę. Jest to jednak możliwe tylko wówczas, gdy wszyscy spadkobiercy są zgodni co do sposobu podziału oraz stawią się, aby podpisać umowę. Umowny dział może objąć nawet tylko część masy spadkowej.

Umowa o dział spadku może zostać również zawarta w formie ugody sądowej między spadkobiercami w postępowaniu o dział spadku. Spór o podział majątku spadkowego spadkobiercy mogą poddać rozstrzygnięciu przez sąd polubowny.

Postanowienie sądu

Natomiast sąd rozstrzyga o dziale spadku na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców bądź nabywcy części spadku albo udziału, a także na żądanie spadkobierców tych osób. Gdy przynajmniej jedna osoba domaga się, aby sprawę działu rozstrzygnął sąd, to nie można dokonać podziału w drodze umowy. Prawo do wystąpienia do sądu z wnioskiem o dział spadku nie przedawnia się.

Zdarza się, że spadkobierca zbędzie przysługujący mu udział w spadku lub jego część. Wtedy nabywca staje się stroną umowy działowej.

Wniosek o dział składa się do sądu spadku, czyli do tego, który orzekał o stwierdzeniu nabycia spadku. Majątek, który ma być dzielony, warto wymienić w spisie inwentarza.

Można też we wniosku wskazać sposób dokonania działu, chociaż nie jest to konieczne. Tym bardziej że sąd dzieli spadek dopiero wówczas, gdy spadkobiercy nie mogą się dobrowolnie porozumieć, co do tego, kto z nich obejmie poszczególne rzeczy wchodzące w skład masy spadkowej. Jeżeli w skład spadku wchodzi nieruchomość, to wówczas należy przedstawić dowody stwierdzające, że stanowiła ona własność spadkodawcy (np. wypis z księgi wieczystej).