Ustawa – Prawo zamówień publicznych w art. 10 zawiera zamknięty katalog trybów, w których zamawiający może udzielić zamówienia publicznego. Stosownie do art. 10 ust. 1 podstawowymi trybami udzielenia zamówienia publicznego są przetarg nieograniczony i przetarg ograniczony. Użyte przez ustawodawcę pojęcie „podstawowy tryb udzielenia zamówienia” należy rozmieć jako możliwość zastosowania jednego z wyżej wskazanych trybów przetargowych praktycznie w każdym przypadku, do każdego przedmiotu zamówienia w tym również zakupu książek.

Pozostałe tryby udzielenia zamówienia publicznego mogą być stosowane wyłącznie w sytuacji gdy zostaną spełnione przesłanki ich stosowania określone w przepisach ustawy – Prawo zamówień publicznych.

W odniesieniu do zakupu książek po za trybami podstawowymi możliwy do zastosowania wydaje się być również:

● tryb zapytania o cenę oraz

● tryb zamówienia z wolnej ręki, w przypadku gdy z przyczyn technicznych o obiektywnym charakterze dostawy mogą być wykonane tylko przez jednego wykonawcę (art. 67 ust. 1 pkt 1 ppkt a ustawy – Prawo zamówień publicznych).

Tryb zapytania o cenę może być zastosowany w przypadku zakupu nowych publikacji, których nabycie jest możliwe praktycznie w każdej księgarni lub hurtowni zajmującej się dystrybucją książek. Natomiast tryb zamówienia z wolnej ręki jako niekonkurencyjny może być zastosowany tylko w przypadkach wyjątkowych.

Stosownie do opinii wydanej przez Urząd Zamówień Publicznych, dopuszczalność udzielenia zamówienia publicznego na zakup książek w trybie zamówienia z wolnej ręki na podstawie art. 67 ust. 1 pkt 1 ppkt a) uzależniona jest od istnienia na rynku w danym miejscu i czasie faktycznie jednego wykonawcy, który może wykonać określone zamówienie. „Względy techniczne” uzasadniające udzielenie zamówienia bez przeprowadzenia procedury konkurencyjnej określonemu wykonawcy muszą mieć zasadniczy charakter, tak by można było wykazać, że wykonanie zamówienia przez innego wykonawcę jest ze względów technicznych rzeczywiście niemożliwe, a nie tylko utrudnione

i że ta niemożliwość ma charakter nieprzezwyciężalny. Jeśli zatem istnieje więcej podmiotów (również zagranicznych) mogących wykonać dane zamówienie, nie jest usprawiedliwieniem dla udzielenia zamówienia bez przetargu, z powołaniem się na względy techniczne, subiektywne przekonanie zamawiającego, że tylko jeden określony (wybrany) wykonawca może wykonać zamówienie. W opinii Urzędu Zamówień Publicznych możliwość dokonywania zakupu zbiorów bibliotecznych w trybie z wolnej ręki na podstawie art. 67 ust. 1 pkt l ppkt a) ustawy zachodzi np. w przypadku dokonywania przez zamawiającego zakupu unikalnych zbiorów na rynku antykwarycznym albo kontynuacji zakupu serii wydawniczych (wydawnictw wielotomowych).

Podstawa prawna

Ustawa z 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 113, poz. 759 z późn. zm.).

Opinia Urzędu Zamówień Publicznych w zakresie zakupu książek dla bibliotek.