Pierwszą sesję nowo wybranej rady gminy (powiatu) i sejmiku województwa zwołuje przewodniczący rady poprzedniej kadencji na dzień przypadający w ciągu siedmiu dni po ogłoszeniu zbiorczych wyników głosowania do rad na obszarze całego kraju. Termin ten liczy się od ogłoszenia obwieszczenia Państwowej Komisji Wyborczej w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Stosowne postanowienie zostało opublikowane w Dzienniku Ustawa w czwartek 25 października. Oznacza to, że do najbliższego czwartku muszą się zebrać nowe rady gmin (powiatów) i sejmików województw. Gdy do tego nie dojdzie, sesję zwoła komisarz wyborczy. Będzie miał na to czas do 16 grudnia.

Do czasu wyboru nowego przewodniczącego pierwszą sesję rady gminy (powiatu) bądź sejmiku województwa prowadzi najstarszy wiekiem radny obecny na sesji. Na niej wszyscy radni składają ślubowanie. Bez niego radni nie mogą pełnić swoje funkcji.

Wybór przewodniczącego

Kolejnym ważnym zadaniem jest wybór prezydium rady. Nowi samorządowcy wybierają ze swojego składu przewodniczącego rady gminy (powiatu) i sejmiku województwa oraz jego zastępców. W przypadku gmin i województw można wybrać od jednego do trzech zastępców, a w powiatach dwóch. Do wyboru prezydium rady niezbędna jest bezwzględna większość głosów i obecności co najmniej połowy ustawowego składu rady. Głosowanie to jest tajne. – Zadaniem przewodniczącego jest wyłączne organizowanie pracy rady oraz prowadzenie jej obrad. Przewodniczący może wyznaczyć do wykonywania tych zadań również swoich zastępców. W przypadku nieobecności przewodniczącego i niewyznaczenia wiceprzewodniczącego zadania te wykonuje wiceprzewodniczący najstarszy wiekiem – tłumaczy Andrzej Król, radca prawny z Warszawy. Dodaje też, że od wyboru właściwej osoby zależy sprawne i merytoryczne procesowanie rady.

Władza wykonawcza

Do zadań radnych w powiatach i województwach należy również wybór władzy wykonawczej w samorządach – zarządu, w tym odpowiednio starosty i marszałka województwa. Chociaż przepisy samorządowych ustaw ustrojowych przewidują, że po wyborach radni na wskazanie nowych członków zarządu mają trzy miesiące, to w praktyce zmiany w tym zakresie dokonywane są na pierwszych sesjach rady powiatu i sejmiku województwa.

Rada powiatu wybiera zarząd w liczbie od 3 do 5 osób, w tym starostę i wicestarostę. Liczbę członków zarządu określa w statucie rada powiatu. Do wyboru starosty niezbędna jest bezwzględna większość głosów ustawowego składu rady. Głosowanie jest tajne. Z kolei wicestarostę oraz pozostałych członków zarządu rada powiatu wybiera na wniosek starosty zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego składu rady. Podobne zasady obowiązuj również w przypadku sejmiku województwa. Tu radni wybierają zarząd województwa, w tym marszałka województwa i nie więcej niż dwóch wicemarszałków. Zarówno starosta (marszałek województwa), jak i pozostali członkowie zarządu powiatu (województwa) mogą być wybrani również spoza składu rady (sejmiku).

46 809 tylu radnych gminnych, powiatowych i wojewódzkich wybraliśmy w wyborach 21 listopada 2010 r.

Podstawa prawna

Ustawa z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.).