Stworzenie nowych zasad dotyczących procesu zatwierdzania tabel wynagrodzeń dla twórców to główny cel nowelizacji prawa autorskiego. Przepisy te dziś wchodzą w zycie.

Zgodnie z nimi tabele wynagrodzeń dla artystów zatwierdzi powołana na trzy lata Komisja Prawa Autorskiego. Będzie się ona składała z 30 arbitrów. 15 kandydatów przedstawią organizacje posiadające prawa autorskie (organizacje zbiorowego zarządzania oraz stowarzyszenia twórców).

Dochody z tantiem

Tyle samo kandydatów wytypują użytkownicy praw, czyli organizacje zrzeszające tych, którzy z utworów korzystają, oraz organizacje radiowe i telewizyjne. W ten sposób na wysokość wynagrodzeń dla artystów będą mogły wpływać również osoby, które płacą organizacjom zbiorowego zarządzania tantiemy za np. puszczanie muzyki, wyświetlanie filmów, kopiowanie zdjęć czy powielanie tekstów.

– Mam nadzieje, że dzięki wprowadzeniu tych regulacji, nasze przychody wzrosną. Nie dlatego, że zwiększą się opłaty, ale dlatego, że ich uiszczanie stanie się bardziej powszechne. Uważam, że nowelizacja ułatwi również dotarcie do przedsiębiorców, którzy powinni płacić tantiemy – wyjaśnia Bolesław Pluta, dyrektor Związku Producentów Audio Video.

Nowe przepisy zawierają także zasady postępowania przed Komisją Prawa Autorskiego. Wniosek o zatwierdzenie tabeli wynagrodzeń będą składać organizacje zbiorowego zarządzania. Musi się w nim znaleźć wysokość proponowanych stawek, kategorie utworów i twórców oraz tzw. pole eksploatacji, czyli sposób korzystania z danego dzieła (druk, reemisja, publiczne wykonanie).

Komisja zatwierdzi lub odmówi zatwierdzenia tabeli w całości lub w części. Postępowanie przed komisją nie może trwać dłużej niż pół roku. Niezadowolony z decyzji arbitrów uczestnik może skierować do sądu wniosek o zatwierdzenie tabeli bądź jej odrzucenie.

– Nie obawiamy się, że proces zatwierdzania tabel będzie przeciągał się w nieskończoność. Jeżeli użytkownicy blokowaliby nas w ten sposób, działaliby na swoją niekorzyść. Do momentu zatwierdzenia nowych tabel obowiązują przecież te, którymi posługujemy się dziś – wyjaśnia Bogusław Pluta.

Tymczasowe stawki

W trakcie prac komisji sejmowej nad projektem nowelizacji padły pomysły, by w okresie przejściowym wprowadzić tzw. tabele tymczasowe. Funkcjonujące dziś stawki zostały ustalone jeszcze przed 2006 rokiem bądź są zatwierdzone wewnętrznie przez organizacje zbiorowego zarządzania. Tabele tymczasowe miały być doraźnym rozwiązaniem i obowiązywałyby do momentu ostatecznego i prawomocnego zatwierdzenia właściwych już stawek.

– Zatwierdzanie tabel czasami trwa bardzo długo i często użytkownicy pod takim właśnie pretekstem uchylają się od płacenia tantiem – komentuje Anna Biernacka, prawnik z ZAiKS. Jak twierdzi Dominik Skoczek, dyrektor departamentu prawnego MKiDN, takie rozwiązanie spowodowałoby jedynie chaos na rynku. Stawki z tabel tymczasowych mogłyby różnić się od stawek zatwierdzonych, a to przyczyniłoby się do powstania skomplikowanego systemu dopłat bądź zwrotów.