Wieloletnia prognoza finansowa w jednostkach samorządu terytorialnego to nowość, która ma przyczynić się do lepszego zarządzania środkami publicznymi. Co więcej, dokument ten pozwoli na ocenę możliwości inwestycyjnych jednostek oraz ich zdolności kredytowych.

Zgodnie z art. 122 ust. 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych uchwałę w sprawie wieloletniej prognozy finansowej organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego uchwala po raz pierwszy nie później niż uchwałę budżetową na rok 2011. To z kolei, jakie elementy powinna zawierać prognoza, określają przepisy ustawy o finansach publicznych. Ze względu na fakt, że prognoza będzie przygotowywana po raz pierwszy, a przepisy mogą budzić wątpliwości, powstał zespół roboczy, który przygotował dokument wskazujący radom gmin, miast, powiatów i sejmikom wojewódzkim, jak przygotowywać prognozę. W skład tego zespołu weszli przedstawiciele Ministerstwa Finansów, regionalnych izb obrachunkowych oraz reprezentanci jednostek samorządu terytorialnego.

Wytyczne dla prognozy

Wymogi dotyczące opracowania wieloletniej prognozy finansowej jednostki samorządu terytorialnego zostały określone w art. 226 – 232 ustawy o finansach publicznych. Przede wszystkim przepisy te wskazują na wymagania, które muszą się znaleźć w prognozie. Chodzi m.in.: o dochody, wydatki, wynik budżetu, przeznaczenie nadwyżki lub sposób finansowania deficytu, przychody i rozchody. Kolejne przepisy precyzują dane, które należy umieścić w dokumencie.

W wydatkach bieżących i majątkowych należy wyszczególnić kwotę tych wydatków wynikających z limitów wydatków na planowane i realizowane przedsięwzięcia, a także kwotę wydatków na wynagrodzenia i składki od nich naliczane oraz wydatki związane z funkcjonowaniem organów jednostki samorządu terytorialnego. Równocześnie w załączniku do uchwały w sprawie wieloletniej prognozy finansowej określa się odrębnie dla każdego przedsięwzięcia: nazwę i cel, jednostkę organizacyjną odpowiedzialną za realizację lub koordynującą wykonywanie przedsięwzięcia, okres realizacji i łączne nakłady finansowe, limity wydatków w poszczególnych latach oraz limit zobowiązań. Przedsięwzięciami, o których mowa w powyższym przepisie, są wieloletnie programy, projekty lub zadania, w tym związane z programami finansowanymi z udziałem środków pochodzących z Unii Europejskiej lub bezzwrotnej pomocy państw, a także wieloletnie programy, projekty lub zadania związane z umowami o partnerstwie publiczno-prywatnym. Przedsięwzięciami są również umowy, których realizacja w roku budżetowym i w latach następnych jest niezbędna do zapewnienia ciągłości działania jednostki i z których wynikające płatności wykraczają poza rok budżetowy. Trzecim rodzajem przedsięwzięć są gwarancje i poręczenia udzielane przez jednostki samorządu terytorialnego.

Z przepisów wynika ponadto, że dochody, wydatki i pozostałe dane finansowe muszą dotyczyć wszystkich lat objętych prognozą. Zgodnie z art. 227 ust. 1 ustawy o finansach publicznych wieloletnia prognoza finansowa obejmuje okres roku budżetowego oraz co najmniej trzech kolejnych lat.

Nowe uprawnienia

Wieloletnia prognoza finansowa jednostki może być bardzo przydatna w planowaniu i realizacji inwestycji, o czym świadczy uprawnienie wynikające z art. 228 ustawy. Uchwała w sprawie wieloletniej prognozy może bowiem zawierać upoważnienie dla zarządu jednostki samorządu terytorialnego do zaciągania zobowiązań związanych z realizacją zamieszczonych w niej przedsięwzięć, a także z tytułu umów, których realizacja w roku budżetowym i w latach następnych jest niezbędna do zapewnienia ciągłości działania jednostki i z których wynikające płatności wykraczają poza rok budżetowy. Ponadto organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może upoważnić zarząd do przekazania uprawnień kierownikom jednostek organizacyjnych danego samorządu do zaciągania powyższych zobowiązań. Takie uregulowanie oznacza zatem zerwanie z zasadą roczności w wydatkowaniu środków publicznych. Dodatkowo gdy jest to uzasadnione, rada gminy może wydać upoważnienie do zaciągania zobowiązań na zadania lub projekty wieloletnie. Skutkiem takiego upoważnienia powinno być przyspieszenie procesu wydatkowania środków oraz realizacji inwestycji. Jest to również krok w kierunku budżetowania zadaniowego w jednostkach samorządowych.