Dawne spółki prawa handlowego nie będą już swobodnie posługiwać się wyciągami, odpisami i zaświadczeniami zawierającymi nieaktualne wpisy z rejestru handlowego. Przedkładanie takich dokumentów w innym celu niż rejestracja w Krajowym Rejestrze Sądowym lub dochodzenie roszczeń wobec spółek wpisanych do dawnego rejestru będzie monitowane m.in. przez sądy, banki, komorników i notariuszy. Poinformują oni sąd rejestrowy o każdym przypadku posługiwania się nieaktualnymi dokumentami.

Analogiczny obowiązek będzie istniał w razie wykrycia, że podmioty wpisane do rejestru handlowego prowadzą działalność gospodarczą. Takie porządkujące zmiany wprowadza wchodząca w życie nowelizacja przepisów wprowadzających ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym.

Prześwietlenie spółki

Zgodnie z nowymi przepisami sąd rejestrowy będzie mógł sprawdzić, czy w dawnych spółkach kapitałowych, które złożyły wniosek o wpis do obowiązującego rejestru, prawidłowo zwołano zgromadzenia wspólników, powołano składy osobowe organów, oraz czy akcjonariusze, którzy podjęli stosowne uchwały reaktywujące organy dawnych spółek, spełnili wszystkie wymogi. Nieprawidłowościami w sprawach rejestrowych może także zainteresować się prokurator, który otrzyma odpisy uchwał stanowiących podstawę wpisu dawnej spółki do KRS. Jego udział będzie obowiązkowy w stosunku do spółek zawiązanych przed 1 września 1939 r., co ma wykluczyć przypadki przerejestrowywania tych podmiotów przez osoby nieuprawnione.

Prokurator może też wytoczyć przeciwko spółce wpisanej do rejestru handlowego, co do której złożono wniosek o wpis do KRS, powództwa o uchylenie uchwały wspólników, jeśli jest ona sprzeczna z umową spółki lub statutem bądź dobrymi obyczajami i godzi w interesy spółki lub ma na celu pokrzywdzenie wspólnika, akcjonariusza bądź osoby trzeciej. Prokurator ma też możliwość wystąpienia do sądu o stwierdzenie nieważności uchwały wspólników, gdy jest ona sprzeczna z prawem.

Obowiązkowe zgłaszanie

Wpisy w rejestrze handlowym zachowają moc tylko do czasu rejestracji, jednak nie dłużej niż do końca 2013 roku. Taka regulacja ma zmobilizować spółki do wykonania obowiązków określonych w ustawie o KRS.

Obowiązku złożenia wniosku o wpis do KRS nie dopełniło nawet 170 tys. spółek prawa handlowego, wpisanych w dawnym rejestrze handlowym, mimo że zgodnie z prawem miały na to czas do 31 grudnia 2003 r. W konsekwencji istnieją spółki utworzone przed 1 września 1939 r., które nadal wpisane są w rejestrze handlowym, a które od kilkudziesięciu lat nie prowadzą działalności gospodarczej. Taki stan pozostaje w sprzeczności z pewnością i bezpieczeństwem obrotu, a przede wszystkim zaufaniem do prawa i roli sądów rejestrowych.

170 tys. spółek jest jeszcze wpisanych w dawnym rejestrze handlowym

Podstawa prawna

Ustawa z 29 kwietnia 2010 r. o zmianie ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2010 r. nr 106, poz. 671).