W takiej sytuacji przysługuje np. przedsiębiorcy środek prawny w postaci tzw. skargi na przewlekłość postępowania sądowego. Zasady i tryb wnoszenia skargi reguluje ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. W skardze strona musi wykazać, że sprawa trwa dłużej, niż jest to konieczne do wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, albo też dłużej, niż jest to konieczne dla załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego.

Skarga musi być sporządzona zgodnie z ogólnymi warunkami przewidzianymi dla pisma procesowego (art.126 Kodeksu postępowania cywilnego), a także powinna zawierać żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, której skarga dotyczy. Ponadto należy przytoczyć okoliczności uzasadniające żądanie. Skargę należy wnieść do sądu, przed którym toczy się postępowanie w toku trwania tego postępowania. Nie można więc skorzystać z tej instytucji po zakończeniu postępowania w sprawie. W skardze można zawrzeć również żądanie wydania sądowi rozpoznającemu sprawę zalecenia podjęcia odpowiedniej czynności w wyznaczonym terminie oraz zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej.

Skarga podlega opłacie stałej w wysokości 100 zł. Warto pamiętać, że obowiązuje przymus adwokacko-radcowski, jeżeli skarga dotyczy postępowania przed sądem apelacyjnym lub przed Sądem Najwyższym.

Rozpoznanie skargi leży w gestii sądu przełożonego nad sądem, przed którym toczy się postępowanie. Jeżeli skarga dotyczy np. przewlekłości postępowania przed sadem rejonowym i okręgowym, właściwym do jej rozpoznania w całości jest sąd apelacyjny. Strona, której skarga została uwzględniona, może w odrębnym postępowaniu dochodzić naprawienia szkody wynikłej ze stwierdzonej przewlekłości postępowania od Skarbu Państwa albo solidarnie od Skarbu Państwa i komornika.

Maciej Szermach, adwokat, partner w Kancelarii BSO Prawo & Podatki