Termin standstill, którym posługuje się tzw. dyrektywa odwoławcza, to termin zawieszenia możliwości zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego. Wprowadzono go, aby zapewnić większą efektywność środków ochrony prawnej wnoszonych przez wykonawców. Termin ten liczy się od dnia przesłania wykonawcom informacji o wyborze najkorzystniejszej oferty. Zależy on od wartości postępowania oraz sposobu poinformowania wykonawcy przez zamawiającego o wyborze najkorzystniejszej oferty.

W przypadku zamówień o wartości przekraczającej tzw. progi unijne termin standstill wynosi dziesięć lub 15 dni. Termin jest krótszy, gdy zamawiający poinformuje wykonawców elektronicznie lub faksem. W takim przypadku zamawiający może zawrzeć umowę w sprawie zamówienia po upływie dziesiątego dnia. Jeśli zamawiający poinformuje wykonawców w inny sposób, może zawrzeć umowę dopiero po 15 dniach.

W przypadku zamówień podprogowych terminy te wynoszą odpowiednio, w zależności od sposobu poinformowania wykonawcy, pięć lub dziesięć dni. Warto zwrócić uwagę na to, że ani odpowiedni przepis dyrektywy, ani żaden z przepisów ustawy nie reguluje kwestii osobistego doręczenia wykonawcom informacji o wyborze najkorzystniejszej oferty. W praktyce jest to dość częsta sytuacja, że zamawiający chce ww. informację przekazać osobiście. Jak wyjaśnia Urząd Zamówień Publicznych paradoksalnie wtedy zamawiającego obowiązują dłuższe terminy (15 dni przy zamówieniach o wartości powyżej progów unijnych i dziesięć dni poniżej). Według UZP nie można było inaczej wdrożyć tych terminów, gdyż przepisy dyrektywy nie pozostawiały wątpliwości w tej kwestii.

Zawarcie umowy

Ogłoszenie ex ante (art. 62 ust. 2a i 66 ust. 2 p.z.p.) to ogłoszenie o zamiarze zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego, które zamawiający może zamieścić w różnych terminach, w zależności od trybu udzielenia zamówienia. Dotyczy ona wyłącznie trybów: negocjacji bez ogłoszenia oraz wolnej ręki. W przypadku negocjacji bez ogłoszenia zamawiający może zamieścić ogłoszenie ex ante po wyborze najkorzystniejszej oferty. W trybie zamówienia z wolnej ręki zamawiający może zamieścić takie ogłoszenie już po wszczęciu postępowania, czyli po zaproszeniu jedynego wykonawcy do negocjacji. Zamieszczenie ogłoszenia ex ante wiąże się bezpośrednio z regulacją art. 94 ust. 2 p.z.p., który określa wyjątki od terminu standstill oraz z art. 146 pkt 2, który określa wyjątki, w których można odstąpić od unieważnienia umowy w sprawie zamówienia publicznego. Zamieszczenie ogłoszenia ex ante chroni zamawiającego przed zawarciem umowy podlegającej unieważnieniu oraz skraca czas, w jakim potencjalni wykonawcy są uprawnieni do kwestionowania wyboru trybu. To ostatnie wiąże się z art. 182 w zakresie terminów na wnoszenie środków ochrony prawnej. Publikacja ogłoszenia ex ante niesie też ze sobą korzyści dla wykonawców. Mogą się oni dowiedzieć o zamówieniach udzielanych w trybach, w których nie ma obowiązkowego ogłoszenia, a to umożliwia ewentualne zakwestionowanie wyboru trybu.