Zadania organów gminy z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego nie kończą się na uchwaleniu studium uwarunkowań oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W związku z podejmowaniem działań związanych z planowaniem i zagospodarowaniem przestrzennym zdarza się bowiem, że zmienia się przeznaczenie i sposób użytkowania części gruntów położonych na terenie gminy.

Zmiana przeznaczenia

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przewiduje, że jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, to właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości może żądać od gminy odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę albo wykupienia nieruchomości lub jej części. Wierzytelności te mogą być zgłaszane w terminie pięciu lat od dnia, w którym plan miejscowy albo jego zmiana stały się obowiązujące. Realizacja tych roszczeń może nastąpić nie tylko poprzez wypłatę odszkodowania w gotówce, ale także w drodze zaoferowania przez gminę właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu nieruchomości zamiennej. W takiej sytuacji z dniem zawarcia umowy pierwotne żądania wygasają.