Do jazdy samochodem czy motocyklem potrzebne są odpowiednie uprawnienia. W zależności od rodzaju pojazdu inne są jednak ustawowe wymagania dla przyszłych kierowców. Kierowca musi umieć poruszać się pojazdem danej kategorii, mieć ukończony odpowiedni wiek. Istotny jest również stan zdrowia osoby, która ubiega się o zdobycie prawa jazdy. Lekarz może dostrzec określone przeciwwskazania, by ubiegający się o prawo jazdy prowadził pojazdy mechaniczne. Jednak nawet osoby niepełnosprawne fizycznie mogą uzyskać prawo jazdy i poruszać się samochodem, jeżeli nie stwierdzono u nich psychofizycznych przeciwwskazań.

Przepisy ustawy – Prawo o ruchu drogowym dopuszczają prowadzenie tylko niektórych pojazdów bez konieczności uzyskiwania uprawnień i zdawania egzaminów. Tak jest np. z rowerami, motorowerami i skuterami. Dotyczy to jednak tych osób, które mają skończone 18 lat. Młodsi kierowcy takich pojazdów powinni mieć kartę rowerową lub motorowerową.

Po raz pierwszy na egzaminie

Osoba ubiegająca się o prawo jazdy przed przystąpieniem po raz pierwszy do egzaminu państwowego musi przejść szkolenie podstawowe w zakresie określonej kategorii prawa jazdy. Może je rozpocząć na trzy miesiące przed osiągnięciem wieku wymaganego do uzyskania prawa jazdy. W przypadku najpopularniejszej kategorii B, uprawniającej do poruszania się samochodami osobowymi, szkolenie można zatem zacząć tuż przed 18 rokiem życia.

Zgodnie z prawem o ruchu drogowym prawo jazdy nie może być wydane osobie, która jest aktywnie uzależniona od alkoholu lub narkotyków. Uprawnień nie zdobędzie także taka osoba, co do której orzeczony został – prawomocnym wyrokiem sądu, orzeczeniem kolegium do spraw wykroczeń lub orzeczeniem innego organu uprawnionego do orzekania w sprawach o wykroczenia w trybie dyscyplinarnym – zakaz prowadzenia pojazdów. Jednak jeżeli minął okres obowiązywania takiego zakazu, to nie ma przeszkód, by zostać kierowcą.

Szkolenie prowadzone jest w formie kursu w ośrodku szkolenia kierowców. Jednak zajęcia są przeprowadzane także przez jednostki wojskowe czy jednostki resortu spraw wewnętrznych.

Na kurs na prawo jazdy może udać się osoba, która oprócz wymaganego wieku ma także orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W przypadku gdy szkolenie chce rozpocząć osoba, która nie ma jeszcze 18 lat, to konieczne jest przedstawienie pisemnej zgody rodziców lub opiekunów.

Ośrodek szkolenia kierowców, gdy przyjmuje kandydata na kierowcę na kurs, sprawdza, czy osoba spełnia wszystkie warunki, np. wiek, i czy posiada orzeczenie lekarskie. Kandydat zostaje wpisany do książki ewidencji osób szkolonych i zostaje mu przydzielony instruktor prowadzący. Dodaje także kartę zajęć.