Zgodnie z art. 201 par. 4 kodeksu spółek handlowych (k.s.h.) prawo do odwołania członka zarządu spółki z o.o. należy zasadniczo do kompetencji wspólników, chyba że umowa spółki reguluje to w sposób odmienny. Uchwała o odwołaniu członka zarządu podejmowana jest zazwyczaj na zgromadzeniu wspólników, które musi być zwołane w sposób przewidziany w przepisach. Obowiązują tu następujące zasady: zasada bezwzględnej większości głosów – chyba że umowa spółki stanowi inaczej i przewiduje wymóg większości kwalifikowanej (art. 245 k.s.h.), oraz zasada głosowania tajnego, polegająca na tym, że w czasie głosowania żaden z głosujących nie zna sposobu głosowania innych uczestników (art. 247 par. 2 k.s.h.).

Regulacje w umowie spółki mogą przekazać uprawnienia do odwołania członka zarządu innym organom spółki lub nawet konkretnej osobie (np. jednemu ze wspólników lub pełnomocnikowi). W praktyce często uprawnienia te przekazane zostały radzie nadzorczej, jeśli taki organ został powołany w spółce. Rada nadzorcza podejmuje uchwałę, jeżeli na posiedzeniu obecna jest co najmniej połowa jej członków, a wszyscy jej członkowie zostali zaproszeni. Dopuszczalne są również surowsze wymagania odnośnie do kworum, jeżeli przewiduje to umowa spółki (art. 222 par. 1 k.s.h). Warto podkreślić, że w przypadku decyzji o odwołaniu członka zarządu nie dopuszcza się możliwości podjęcia uchwały w trybie pisemnym lub przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość, gdyż zakazuje tego art. 222 par. 5 k.s.h.

Jeśli nawet umowa spółki wskazuje konkretny podmiot uprawniony do odwołania członka zarządu z pełnionej funkcji, nie oznacza to, że prawo do podjęcia tej decyzji zostaje wyłączone z kompetencji wspólników. Członek zarządu może być w każdym czasie odwołany uchwałą wspólników, chyba że umowa spółki wyraźnie określa przyczyny jego odwołania. Nie pozbawia to członka zarządu roszczeń ze stosunku pracy lub innego stosunku prawnego dotyczącego pełnienia funkcji członka zarządu.

Stanisław Rachelski, radca prawny, wspólnik zarządzający, Kancelaria Prawnicza Rachelski i Wspólnicy