Władze każdej gminy mają obowiązek ograniczania dostępu do alkoholu jej mieszkańcom. Podstawowym narzędziem w tym zakresie jest możliwość ustalania liczby punktów, w których będą sprzedawane wysokoprocentowe napoje alkoholowe. Chociaż ogólne zasady postępowania w zakresie wyznaczania takich limitów określa ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (dalej ustawa), to rada gminy otrzymała w zasadzie pełną dowolność w ustalaniu liczby miejsc, w których będą sprzedawane trunki.

Górny limit sklepów

Zgodnie z art. 12 ustawy rada każdej gminy ma obowiązek ustalenia liczby punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5 proc. alkoholu dla jej terenu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia zarówno w miejscu sprzedaży, jak i poza nim. Taka decyzja musi zostać podjęta w formie uchwały, w której znajdą się zasady usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych. W praktyce często zdarza się jednak, że takie akty prawa miejscowego zawierają błędne rozwiązania. Najczęściej radni próbują wprowadzać dodatkowe i zdecydowanie bardziej dolegliwe, niż przewiduje ustawa, ograniczenia dla przedsiębiorców.

Przy każdorazowym podejmowaniu uchwały w sprawie liczby punktów z alkoholem oraz usytuowania miejsc, gdzie będzie można go nabyć, należy pamiętać, że wszelkie limity powinny być dostosowane do potrzeb ograniczania dostępności alkoholu, określonych w gminnym programie profilaktyki, i rozwiązywania problemów alkoholowych. Liczba ta musi wynikać wyłącznie z takiego programu opracowanego z uwzględnieniem aktywnej realizacji celu ustawy oraz jej art. 1 i 2 jako ogólnych przepisów odnoszących się również do rady gminy. Gminni rajcy nie mogą więc ustalać liczby punktów sprzedaży napojów alkoholowych wyłącznie z zastosowaniem rachunkowego odniesienia do liczby mieszkańców (przykładowo 1 punkt na 1000 osób).