statystyki

Zachowek od darowizny i spadku dla najbliższych krewnych

autor: Małgorzata Piasecka - Sobkiewicz08.09.2009, 03:00

Dzieci, małżonek oraz rodzice spadkodawcy, którzy dziedziczyliby po nim z mocy ustawy, mają prawo do zachowku wówczas, gdy zostaną pominięci w testamencie. Przy obliczaniu zachowku dolicza się do spadku darowizny uczynione przez spadkodawcę.

reklama


reklama


Z roszczeniem o zachowek mogą wystąpić zstępni, rodzice i małżonek spadkodawcy wówczas, gdy zostaną pominięci w testamencie, a do dziedziczenia będą powołane inne osoby. Innym ustawowym spadkobiercom (na przykład rodzeństwu, zstępnym rodzeństwa, dziadkom i pasierbom) pominiętym w testamencie roszczenie o zachowek nie przysługuje.

Kto dostanie zachowek

W pierwszej kolejności do spadku z mocy ustawy są powołani: dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek. W razie pominięcia ich w testamencie nabywają prawo do zachowku i z roszczeniem mogą wystąpić do spadkobiercy testamentowego.

Gdyby dziecko nie dożyło otwarcia spadku, wówczas udział spadkowy, który by mu przypadał, nabywają jego dzieci, w częściach równych. Tylko w takim przypadku z mocy ustawy wnuki spadkobiercy w razie pominięcia w testamencie nabywają prawo do zachowku, pod warunkiem że nie zostały wydziedziczone.

PRZYKŁAD: ZACHOWEK DLA DZIECKA

Dziecko urodziło się w związku pozamałżeńskim. Sąd ustalił ojcostwo spadkodawcy. Zostało pominięte w testamencie, ponieważ spadkodawca do dziedziczenia po sobie powołał tylko dzieci pochodzące z małżeństwa. Gdyby nie został sporządzony testament, dziecko pozamałżeńskie dziedziczyłoby z mocy ustawy na takich samych zasadach jak dzieci urodzone w związku małżeńskim i miałoby prawo do takich samych części spadku jak pozostałe dzieci. Dlatego w razie pominięcia go w testamencie ma prawo do zachowku.

Dziecko spadkodawcy dziedziczy nawet wówczas, gdyby ustalenie jego pochodzenia nastąpiło już po śmierci rodziców. W praktyce oznacza to, że sądowe ustalenie ojcostwa lub ustalenie macierzyństwa powoduje, że wskazane w orzeczeniu dziecko dochodzi do dziedziczenia po swoim ojcu lub matce.

Natomiast małżonek wyłączony już od dziedziczenia ustawowego wówczas, gdy orzeczono w stosunku do niego separację. Może też zostać wyłączony od dziedziczenia na mocy orzeczenia sądu na żądanie każdego z pozostałych spadkobierców ustawowych wówczas, gdyby spadkodawca wystąpił o orzeczenie rozwodu lub separacji z jego winy, a żądanie to było uzasadnione.

Pominięci w testamencie rodzice o zachowek mogą wystąpić tylko wówczas, gdy doszli do dziedziczenia z mocy ustawy, ponieważ do spadku powoływani są tylko wówczas, gdyby spadkodawca nie pozostawił zstępnych. Wtedy nabyliby spadek razem z małżonkiem spadkodawcy.

PRZYKŁAD: ZACHOWEK DLA RODZICÓW

Spadkodawca sporządził testament i cały majątek zapisał konkubinie. Natomiast pominął w nim małżonkę i wspólne z nią dzieci. Z roszczeniem o zachowek do konkubiny wystąpili rodzice zmarłego. Sąd nie przyznał im zachowku, ponieważ z mocy ustawy on im nie przysługuje. W pierwszej kolejności z ustawy do spadku powołani są: dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek. Tylko w razie braku dzieci spadek z mocy ustawy dziedziczą rodzice razem z małżonkiem. Dlatego w tym przypadku o spadek do konkubiny mogą wystąpić: dzieci i małżonek, natomiast takie uprawnienie nie przysługuje rodzicom zmarłego.

To jest tylko część artykułu, zobacz pełną treść w e-wydaniu Gazety Prawnej: Zachowek od darowizny i spadku dla najbliższych krewnych.

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Zapoznaj się z regulaminem i kup licencję

reklama


Źródło:GP

reklama

  • paula(2011-05-13 08:15) Odpowiedz 00

    dotyczy nowej ustawy o zapisie windykacyjnym
    czy jeśli babcia zapisze wnuczce w formie aktu notarialnego swój dom i działkę to czy po jej śmierci dzieci babci będą miały prawo domagać się zachowku od tej wnuczki???

  • MONIKA(2010-11-22 19:36) Odpowiedz 00

    Moja mama zapisala mi notarialnie miesykanie wlasnosciowe czy moja siostra mieszkajaca za granica na prawo do zachowku

  • Iwona(2010-07-06 22:06) Odpowiedz 00

    Siostra mieszkała z mamą od zawsze i prowadziły wspólne gospodarstwo. Na 2 kata przed śmiercią mama wykupiła mieszkanie spółdzielcze i po roku przekazała siostrze ich mieszkanie darowiznę aktem notarialnym. Siostra jest osobą niepełnosprawną całkowicie niezdolna do samodzielnej egzystęcji. Testamentu mama nie zostawiła bo majatku nie dorobiła się. Obecnie jedna siostra wystąpiła o zachowek od siostry mieszkania. czy jej się należy.

  • Aniela(2010-04-14 20:21) Odpowiedz 00

    Mam pytanie.W czasie przepisania domu na mojego brata ,zrzekłyśmy razem z siostrą spadku po rodzicach. Czy mamy prawo do zachowku po tacie ,bo mama nie żyła ,jak tato przepisał wszystko bratu ?

  • jola(2011-09-16 12:18) Odpowiedz 00

    Czy prawo spadkowe w Polsce jest takie samo jak w innych krajach? Przecież, spadkodawca, wbrew pozorom, wcale nie decyduje o swoim majątku. Jedyna droga by komuś dać coś swojego ( bez niespodzianek-rodzinnych obciążeń) to zapisać za opiekę.

  • nana(2011-09-25 19:44) Odpowiedz 00

    mam pytanie brat chce sie zrzec z czesci spadku po rodzicach ale z zachowkiem oco mu chodzi bo nierozumiem tego

  • mmm(2011-11-08 00:58) Odpowiedz 00

    ,,,

  • Ela(2011-10-09 22:33) Odpowiedz 00

    mam pytanie , może ktoś mi podpowie jak to jest kiedy matka zapisuje za życia swoje mieszkanie na kogoś innego niż na swoje adoptowane dziecko, czy po jej śmierci to dziecko może dochodzić zachowku czy nie ,bo słyszałam. że jeżeli minie 10 lat od zapisu to chyba nie można już dochodzić zachowku

  • nana(2011-09-25 19:48) Odpowiedz 00

    i naczym polega ten zachowek ktorego domaga sie brat w zamian za zrzeczenie sie zczesci spadku

  • Jolkaaa(2010-03-07 18:03) Odpowiedz 00

    Moja mama nie żyje 25 lat a ja z chwilą jej śmierci miałam 3 lata. Jej rodzice, czyli moi dziadkowie odpisali cały majątek swojemu synowi, a mojemu wujowi jakieś 20 lat temu z zachowaniem dla siebie dożywotki (pół mieszkania i 30 arów działki). Czy w tym przypadku coś mi się należy? Nadmieniam, że babcia jeszcze żyje, a dziadek już nie.

  • n2(2010-02-18 10:31) Odpowiedz 00

    Brat i siostra oraz ich dzieci dla potencjalnego spadkodawcy to także najbliższ a rodzina a nie nabywają praw do dziedziczenia ,to gift prawny !!.

  • kodeks cywilny(2009-09-13 09:38) Odpowiedz 00

    3 lata od momentu uprawomocnienia sie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub poświadczenia dziedziczenia przez notariusza.
    A postanowienie moze byc wydane nawet 20 lat po smierci spadkodawcy i od tego momenntu liczy sie 3 letni okres uprawniajacy do zachowku.

  • Naczelnik(2009-09-11 11:35) Odpowiedz 00

    po ojcu jak najbardziej należy im się zachowek, jednakże mogą go dochodzić jedynie w ciągu 3 lat od otwarcia spadku (śmierci Pani męża). Darowizna którą otrzymała Pani od matki nie weszła do majątku wspólnego, więc nie ma ona żadnego wpływu na ewentualną wysokość zachowku. Ogólnie więc rzecz biorąc dzieci męża mogą domagać się od Pani zachowku, ale zależy to od tego czy mąż pozostawił jakiś majątek, ewentualnie czy mąż zapisał Pani cokolwiek w testamencie czy od ewentualnych darowizn dokonanych przez męża czy to na rzecz Pani, osób trzecich czy samych dzieci. Jeżeli nie było tego typu zdarzeń to po prostu cały majątek pozostawiony przez męża podlega dziedziczeniu ustawowemu, w tym wypadku Pani i każde z dzieci dziedziczy 1/4 całości spadku.

  • neuro(2009-09-08 23:37) Odpowiedz 00

    nie

  • wdowa(2009-09-08 18:42) Odpowiedz 00

    wyszlam za maz za wdowca ,ktory mial 3 dzieci,otrzymalam od matki ziemie zapisana w akcie notarialnym jako wylaczna wlascicielka,dzieci nie przyspasabialam,maja teraz swoje rodziny,nie mialam z nimi wiezi,maz zmarl ,czy im sie nalezy zachowek?

  • @ 1, 3, 6(2009-09-14 10:15) Odpowiedz 00

    3 lata od ogłoszenia testamentu (1007 kc), które wcale nie musi nastąpić przy post. o stwierdzenie nabycia spadku.

  • ed(2009-09-13 08:43) Odpowiedz 00

    Mój sąd po 5 latach zgodził się na sprawę w sprawie zachowku

  • Helena(2009-12-29 14:29) Odpowiedz 00

    Moja mama przed śmiercią zapisała dom i działkę, w formie darowizny, na dzieci. W tej chwili zmarł jeden z braci, nie miał dzieci. Co w takim wypadku otrzyma jego żona? Czy może to rodzeństwo /ja i drugi brat oraz 2 córki niezyjącego wcześniej brata/ będą uczestniczyć w tym spadku?Helena

  • Anna(2009-10-02 20:27) Odpowiedz 00

    będę wdzięczna za podpowiedż.Ciocia ,osoba samotna nie mająca już rodziców,męża,dzieci ani rodzeństwa zapisała mi w testamęcie parę lat temu swoje mieszkanie.Moje pytanie:czy po jej śmierci o zachowek ma prawo ubiegać się moje rodzeństwo?

  • ed(2009-09-12 15:53) Odpowiedz 00

    A niby skąd Naczelniku to prawo, że do zachowku istnieje prawo tylko przez 3 lata od otwarcia spadku? To nie jest prawda!

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Redakcja poleca

Prawo na co dzień

Galerie

Wyszukiwarka kancelarii

SzukajDodaj kancelarię

reklama