Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowało projekt ustawy, który wprowadza nowy model kształcenia sędziów. Autorzy projektu zrezygnowali w nim z aplikacji sędziowskiej i prokuratorskiej. Szkolenie nie będzie prowadzone pod kierunkiem patronów przez sądy i prokuratury apelacyjne. Zajęcia z przyszłymi pracownikami wymiaru sprawiedliwości będzie prowadziła Krajowa Szkoła Sądownictwa i Prokuratury. Nadal jednak można będzie uzyskać tytuł sędziego, wykonując zawód adwokata, radcy prawnego, notariusza, referendarza i asystenta sędziego. Do zawodu przyjmowani będą także - jak dotychczas - doktorzy habilitowani i profesorowie prawa. Projekt likwiduje aplikację referendarską i wprowadza stypendia dla uczących się.

Zdaniem Teresy Romer Krajowa Szkoła Sądownictwa i Prokuratury już pełni ważną rolę w kształceniu kadr sędziowskich, prokuratorskich i urzędniczych.

- Przejęcie przez nią szkolenia aplikantów będzie rozwiązaniem, jakie powszechnie obowiązuje w Europie, zgodnie zresztą z istniejącymi od wielu lat zaleceniami Rady Europy - mówi Teresa Romer.

- W Polsce poziom kształcenia aplikantów jest zróżnicowany, podczas gdy standardy szkolenia i jego oceny powinny być oparte na jednolitych kryteriach, a te zapewnić może tylko szkoła - dodaje sędzia Romer.

W aktualnie obowiązującym, zdecentralizowanym modelu szkolenia brakuje zajęć interdyscyplinarnych.

Możliwość otrzymywania dotacji, i to wysokich dotacji, z Unii Europejskiej na szkolenia sędziów i prokuratorów jest realna tylko w przypadku Szkoły.

- Dzięki tym dotacjom szkolenia będą mogły być prowadzone przez wysoko kwalifikowanych specjalistów z innych krajów Unii Europejskiej, a aplikanci będą mogli pogłębiać swoją wiedzę w czasie wyjazdów studyjnych do innych krajów Unii - twierdzi Teresa Romer.

- Decentralizacja szkolenia takich szerokich możliwości nie zapewnia - dodaje.

Obecnie szkolenia aplikantów sądowych i prokuratorskich prowadzą 23 ośrodki sądowe i 13 tego rodzaju ośrodki prokuratorskie. Łącznie w skali kraju zajęcia prowadzi 974 wykładowców. Dowodem na nieefektywność dotychczasowego systemu jest fakt, że w 2007 roku spośród 1515 aplikantów sądowych, którzy ukończyli aplikację i zdali egzamin sędziowski, tylko 396 zostało mianowanych asesorami, a 246 referendarzami sądowymi.

Podstawa prawna

• Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 24 października 2007 r. (sygn. akt SK 7/06).

• Ustawa z 1 lipca 2005 r. o Krajowym Centrum Szkolenia Kadr Sądów Powszechnych i Prokuratury (Dz.U. nr 169, poz. 1410 i nr 264, poz. 2204 z późn. zm.).

• Ustawa z 20 czerwca 1985 r. o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 1994 r. nr 7, poz 25).