Pogłębiający się kryzys sprawia, że coraz więcej przedsiębiorców ma problemy z regulowaniem swoich zobowiązań. Coraz częściej wierzyciele kierują sprawy do sądów i egzekwują długi poprzez komorników.

- W toku postępowania egzekucyjnego komornicy popełniają różnego rodzaju błędy proceduralne. Zdarza się nawet, że brakuje należytej podstawy materialno-prawnej do prowadzenia egzekucji. Negatywne skutki takich sytuacji mogą być dla dłużnika bardzo dotkliwe - wyjaśnia dr Marcin Asłanowicz, partner kierujący działem procesowym Baker & McKenzie. Dlatego w przypadku gdy czynności komornika naruszą prawa dłużnika, może on składać skargi lub w inny sposób chronić majątek przed bezpodstawnym zajęciem - dodaje.

Wnoszenie skargi na komornika

Najczęściej wykorzystywanym środkiem, za pomocą którego dłużnik może bronić się przed bezpodstawnymi czynnościami egzekucyjnymi, jest skarga na czynności komornika, którą kieruje się do sądu rejonowego. Jej przedmiotem może być naruszenie przepisów proceduralnych. Pismo powinno określać zaskarżoną czynność lub czynność, której zaniechano (np. komornik nie umarza postępowania egzekucyjnego mimo utraty tytułu wykonawczego).

Skargę może złożyć nie tylko dłużnik, ale także inne osoby, których prawa zostały naruszone bądź zagrożone (np. wierzyciel). Kodeks postępowania cywilnego określa tygodniowy termin na wniesienie skargi. W zależności od sytuacji skarżącego termin liczy się od dnia dokonania bezpodstawnej czynności bądź od dnia zawiadomienia o dokonaniu czynności, a gdy takiego nie było - od dnia, w którym czynność powinna być dokonana. Od skargi pobierana jest opłata 100 zł niezależnie od wartości egzekwowanej należności.

WAŻNE

W skardze na czynności komornika nie można zarzucić mu niesprawdzenia zasadności tytułu wykonawczego.

Powództwo przeciwegzekucyjne

Gdy dłużnik chce uniemożliwić przeprowadzenie egzekucji, może złożyć do sądu powództwo przeciwegzekucyjne. Ma ono na celu pozbawienie tytułu egzekucyjnego przymiotu wykonalności.

- Podstawą wystąpienia z takim powództwem może być m.in. zaprzeczenie przez dłużnika zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności, lub też wskazanie zdarzenia, które nastąpiło po powstaniu tytułu egzekucyjnego, wskutek którego zobowiązanie wygasło - podkreśla dr Marcin Asłanowicz. Na podstawie pierwszego można kwestionować jedynie obowiązki stwierdzone bankowym tytułem egzekucyjnym lub aktem notarialnym. Z kolei przykładem zdarzenia, na skutek którego zobowiązanie wygasło lub nie może być egzekwowane, będzie sytuacja, w której dłużnik po wydaniu przeciwko niemu orzeczenia oraz nadaniu mu klauzuli wykonalności zapłacił całą należność wierzycielowi, a ten pomimo to wniósł przeciwko dłużnikowi wniosek do komornika.

Powództwo przeciwegzekucyjne należy skierować do sądu rejonowego. Gdy wartość prowadzonej egzekucji przekracza 75 tys. zł, właściwy będzie sąd okręgowy.

- Powództwo w tej sprawie wytacza się przed sąd rzeczowo właściwy, w którego okręgu prowadzi się egzekucję, a jeżeli nie wszczęto jeszcze egzekucji do sądu właściwego według przepisów o właściwości ogólnej. W pozwie powód powinien przytoczyć wszystkie zarzuty, jakie w tym czasie mógł zgłosić, pod rygorem utraty prawa korzystania z nich w dalszym postępowaniu - podkreśla Agnieszka Kowalczuk, prawnik z Kancelarii Adwokatów i Radców Prawnych Miller, Canfield, W. Babicki, A. Chełchowski i Wspólnicy.

WAŻNE

Powództwo przeciwegzekucyjne może dotyczyć wyłącznie sądowego tytułu wykonawczego, tzn. tytułu egzekucyjnego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności przez sąd.