Sądy, podobnie jak inne instytucje publiczne, mają prawo samodzielnie ubiegać się o dofinansowanie ze środków unijnych. Mogą się starać o środki na projekty szkoleniowe, informatyczne, projekty z zakresu ochrony środowiska i inne przewidziane jako możliwe do realizacji w ramach poszczególnych Programów Operacyjnych. W tym zakresie sądy mają pełną samodzielność. Uzyskanie dotacji i jej wysokość zależy więc wyłącznie od ich aktywności w poszukiwaniu dostępnych źródeł dofinansowania. Niestety w wielu przypadkach osoby odpowiedzialne za finanse polskich sądów nie wykazują zbyt dużego zaangażowania w pozyskiwanie środków z Unii Europejskiej.

Informatyzacja i konferencje

- Sędziowie powinni szerzej uczestniczyć w możliwościach, które stwarza im Unia - na przykład w konferencjach szkoleniowych dotyczących europejskiego wymiaru sprawiedliwości - mówi europosłanka Genowefa Grabowska, członkini Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych.

Na szczęście nie we wszystkich sądach pozyskiwanie środków z Unii Europejskiej stoi na niskim poziomie. Są też przykłady wzorowego wykorzystywania tych środków.

- W 2005 roku z funduszu Phare został sfinansowany zakup sprzętu komputerowego dla sądów północnopraskiego i południowopraskiego. To był duży kontrakt, bodajże na 30 mln zł. Dofinansowanie pozwoliło na zbudowanie elektronicznych baz danych i usprawniło pracę sądów - mówi Marcin Łochowski, rzecznik prasowy Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie.

Warszawa nie jest jedynym przykładem. Również wrocławskim sądom udało się zdobyć unijne fundusze.

- Złożyliśmy wniosek z programu współpracy w sprawach cywilnych i handlowych. Dostaliśmy dofinansowanie na seminarium z udziałem sędziów z Czech, Niemiec, Węgier i Polski na temat jurysdykcji i wykonywania orzeczeń - mówi sędzia Jacek Gołaszewski, prezes sądu okręgowego we Wrocławiu.

Ministerialne środki

Sądy mogą uczestniczyć w programach ogólnych, w ramach których o pomoc mogą się starać wszystkie podmioty publiczne i przedsiębiorcy prywatni, jak na przykład w Programie Operacyjnym Infrastruktura i Środowisko. Mogą ubiegać się też o wsparcie w ramach grupy programów systemowych realizowanych na ich rzecz przez inne podmioty, w szczególności przez Ministerstwo Sprawiedliwości i Krajowe Centrum Szkolenia Kadr Sądów Powszechnych i Prokuratury w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. W ramach takich projektów przydzielane są środki na szkolenia pracowników, rozwój sieci obsługi interesantów czy modernizację sposobu zarządzania kadrami.