Na rozpoczynającym się jutro posiedzeniu Sejmu posłowie zajmą się rządowym projektem nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami. Projekt przewiduje, że właściciele, użytkownicy wieczyści oraz ich spadkobiercy będą mogą ubiegać się o zwrot wywłaszczonych nieruchomości, jeżeli zostały one im odebrane na realizację inwestycji celu publicznego, czyli np. budowę drogi, szkoły czy szpitala, a inwestycja została zrealizowana jedynie na części nieruchomości.

W interesie właścicieli

Obecnie możliwy jest jedynie zwrot całej nieruchomości, która nie została wykorzystana na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej.

- Organy administracji dziś niestety bardzo niechętnie zwracają nieruchomości, które zostały uzyskane z wywłaszczenia i nie zostały wykorzystane na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej - mówi Danuta Zygańska, wiceprzewodnicząca rady dzielnicy Wilanów w Warszawie. - Nie jest to zgodne z interesami właścicieli nieruchomości i przepisami, bowiem art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami nakazuje zwrot wywłaszczonych nieruchomości, jeżeli w terminie 7 lat od wywłaszczenia nieruchomości nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu publicznego - wyjaśnia.

Wady w przepisach i działaniach administracji dostrzegł Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z 3 kwietnia 2008 r. (sygn. akt K 6/05, Dz.U. nr 59, poz. 369) uznał, że nie można ograniczać prawa do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jedynie do sytuacji, gdy cała nieruchomość była niewykorzystana na cel publiczny określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Według wartości nominalnej

Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części poprzedni właściciel, użytkownik wieczysty lub ich spadkobiercy powinni wystąpić do starosty, właściwego ze względu na położenie nieruchomości. Zwrot może nastąpić wyłącznie pod warunkiem, że poprzedni właściciel, użytkownik wieczysty lub ich spadkobiercy zwrócą otrzymane odszkodowanie lub nieruchomości zamienne. Zwrot powinien nastąpić na rzecz Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego w zależności od tego, kto faktycznie włada nieruchomością.

- Zwrot ten następuje nie według wartości nominalnej odszkodowania, ale według kwot zwaloryzowanych. Zwaloryzowana wartość odszkodowania musi być określona przez rzeczoznawcę powołanego przez starostę - wyjaśnia Danuta Zygańska.

Nowe przepisy wejdą w życie po 14 dniach od ich ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Podstawa prawna

• Ustawa z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 z późn. zm.).