Sprzedaż fajerwerków lub petard osobom niepełnoletnim jest przestępstwem. Grozi za to nie tylko grzywna, ale nawet dwa lata więzienia. Sprzedawca fajerwerków musi więc wiedzieć, jaki towar i komu sprzedaje. Jeżeli okaże się, że przedmiotem obrotu jest materiał wybuchowy, to potrzebna staje się koncesja. Za jej brak grozi od roku do 10 lat więzienia. Jeżeli sprzedawca działał nieświadomie, to może zostać ukarany więzieniem do trzech lat. Tradycyjne fajerwerki uważane są za materiały pirotechniczne do użytku cywilnego. Do ich sprzedaży nie jest wymagana koncesja, ale niezbędne może być zezwolenie.

Handel fajerwerkami

Firma, która sprzedaje fajerwerki i petardy, musi mieć zezwolenie. Zgodnie z ustawą z 21 czerwca 2002 r. o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego (Dz.U. nr 117, poz. 1007 z późn. zm.) nabywanie, przechowywanie lub używanie takich produktów wymaga uzyskania pozwolenia wojewody. Jednak pewna grupa takich materiałów wybuchowych o mniejszej sile rażenia jest wyłączona z takiego obowiązku.

Pozwolenie nie jest wymagane, jeżeli fajerwerki mają oznaczenie literowe NWP (nie wymagają uzyskania pozwolenia na nabywanie, używanie i przechowywanie). Najczęściej w obrocie są różnego rodzaju petardy, moździerze, wyrzutnie, bączki, flary, świece dymne czy zimne ognie. Dokładny wykaz takich produktów jest w rozporządzeniu ministra gospodarki i pracy w sprawie wykazu wyrobów pirotechnicznych, na których nabywanie, przechowywanie lub używanie nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia (Dz.U. z 2005 r. nr 158, poz. 1329).

Bezpieczne standardy

Wyroby pirotechniczne muszą być zapakowane tak, aby były zabezpieczone przed działaniem czynników zewnętrznych, które mogą spowodować ich uszkodzenie, zniszczenie bądź samoczynne zadziałanie. Na opakowaniu powinny znaleźć się: instrukcja obsługi, nazwa wyrobu, liczba sztuk, nazwa i adres importera, producenta. Z uwagi na to, że około 90 proc. wszystkich fajerwerków dostępnych w sprzedaży jest produkowanych w Chinach, muszą one spełniać standardy Unii Europejskiej. W tym celu muszą mieć one oznaczenie CE, które jest deklaracją producenta lub dystrybutora, że produkt został wykonany zgodnie z przepisami UE.

Stoisko handlowe

Wszelkiego rodzaju fajerwerki powinny być zabezpieczone przed dostępem dzieci. Muszą być one wyłączone ze sprzedaży samoobsługowej (podaje je wyłącznie sprzedawca). Stoisko z fajerwerkami i petardami powinno być dodatkowo wyposażone w sprzęt gaśniczy - gaśnicę proszkową 6 kg i koc - oraz tablice informacyjne o zakazach otwierania opakowań na terenie obiektu. Personel obsługujący stoisko musi zostać przeszkolony w zakresie korzystania ze sprzętu gaśniczego. Dodatkowo - szczególnie w przypadku dużych obiektów handlowych - klienci powinni być informowani o zakazie wnoszenia wyrobów pirotechnicznych do innych części obiektu. Punkty sprzedaży fajerwerków nie mogą znajdować się w pobliżu głównych ciągów komunikacyjnych prowadzących do wyjść ewakuacyjnych, w obrębie klatek schodowych oraz w piwnicach.

Pokazy sztucznych ogni

Jeżeli firma zamierza organizować profesjonalne pokazy sztucznych ogni, musi posiadać pozwolenie na nabywanie, przechowywanie lub używanie materiałów pirotechnicznych, które wydaje wojewoda. Wyjątkiem są przedsiębiorcy posiadający już koncesje na obrót tego typu materiałami wybuchowymi.

Wojewoda może wydawać pozwolenia umożliwiające organizowanie pokazów fajerwerków przedsiębiorcom, którzy mają co najmniej wykształcenie średnie, pełną zdolność do czynności prawnych, nie mają zaburzeń psychicznych i nie byli karani za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. Ubiegający się o pozwolenie nie może być wpisany do rejestru dłużników niewypłacalnych w KRS.

Przedsiębiorca musi też mieć warunki do przechowywania materiałów pirotechnicznych. Fakt taki potwierdza opinia odpowiedniego instytutu, np. Wojskowego Instytutu Technicznego Uzbrojenia. Ponadto przedsiębiorca i zatrudniane przez niego osoby powinny ukończyć specjalne szkolenie i zdać egzamin, po którym otrzymują zaświadczenie o odpowiednim przygotowaniu do wykonywania prac związanych z dostępem do materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego.

90 proc. fajerwerków, które są w sprzedaży w Polsce, produkuje się w Chinach

45 tys. wypadków zdarza się co roku z powodu nieprawidłowego obchodzenia się z fajerwerkami

OPINIA

AGNIESZKA CHWIAŁKOWSKA

prawnik z Kancelarii Wierciński, Kwieciński, Baehr

Zgodnie z art. 3 ustawy z 22 czerwca 2001 r. o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym, obrót materiałami pirotechnicznymi wymaga uzyskania koncesji ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Do zdefiniowanych w tej ustawie materiałów wybuchowych należą popularne w okresie świątecznym fajerwerki. Sprzedaż tego rodzaju materiałów bez koncesji jest zagrożona karą pozbawienia wolności. Istnieje jednak grupa materiałów, których obrót nie jest koncesjonowany. Do grupy tej ustawodawca zaliczył 20 rodzajów wyrobów pirotechnicznych, takich jak: zimne ognie, rakiety, bączki, fontanny, ognie bengalskie i rzymskie oraz wszelkiego rodzaju kapiszony.