Pierwszego dnia konferencji mieliśmy okazję przyjrzeć się potyczkom uniwersyteckich drużyn w turnieju debat Oksfordzkich. Naprzeciwko siebie stanęły trzyosobowe drużyny z uniwersytetów: Łódzkiego, Warszawskiego i Wrocławskiego. W pierwszej kolejności zmierzyły się ze sobą drużyny z uniwersytetów Łódzkiego oraz Wrocławskiego. Zadaniem Uniwersytetu Łódzkiego była obrona twierdzenia, zgodnie z którym zmiany instytucjonalne wprowadzone przez traktat z Lizbony zwiększają efektywność działania Unii Europejskiej. Zadaniem oponentów było obalenie tego twierdzenia. Zmagania drużyn oceniała dwuosobowa komisja w skład której weszła dr Katarzyna Karasiewicz oraz profesor Maria Kenig – Witkowska. Ocenie punktowej podlegały zasadność przytaczanych twierdzeń, wyczerpanie argumentacji, logiczność wywodu, uporządkowanie wypowiedzi oraz retoryka. W pierwszym starciu wygrał Uniwersytet Łódzki, który tym samym zmierzył się w drugim półfinale z Uniwersytetem Warszawskim przeczącym, jakoby Karta Praw Podstawowych oraz przystąpienie do EKPCz wzmacniały ochronę praw człowieka w UE i państwach Członkowskich. Jednym z szeroko dyskutowanych w tym starciu problemów okazała się zazębianie się kompetencji Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strassburgu i Europejskiego Trybunały Sprawiedliwości w materii ochrony praw człowieka. Minimalną ilością punktów starcie wygrał Uniwersytet Warszawski.

W trzecim półfinale uniwersytety: Wrocławski oraz Warszawski zmierzyły się ze stwierdzeniem, iż zmiany wprowadzone przez Traktat z Lizbony zmniejszają deficyt demokratyczny w Unii Europejskiej. Poruszano przy tym problemy charakteru osobowości prawnej Unii Europejskiej oraz odrębności kulturowej i geograficznej narodów państw członkowskich. Zwycięsko wybrnął z tej potyczki Uniwersytet Warszawski przechodząc tym samym do sobotniego finałowego starcia z Uniwersytetem Łódzkim.

Gościem specjalnym konferencji była Danuta Hübner, która w swoim wystąpieniu przedstawiła wpływ na politykę regionalną Traktatu z Lizbony. Traktat wprowadza zmiany do podstawy prawnej polityki spójności, a istotnym elementem do osiągnięcia pełnej harmonizacji w tym zakresie jest Projekt Europa Strategia 2020, który daje także wytyczne odnośnie bodźców do wzrostu Europy w przyszłości. Spójność terytorialna i społeczna na poziomie regionów jest, zdaniem prof. Danuty Hübner swoistym wyjaśnieniem dla polityki regionów. Dzisiaj wszystkie regulacje dotyczące polityki regionów objęte są zwykłą procedurą decydowania, która jest formą do realizacji spójności społecznej, ekonomicznej i terytorialnej. Traktat z Lizbony potwierdza, iż rolą Unii Europejskiej jest niwelowanie dysproporcji w regionach. Istotnym elementem działalności Unii jest zasada pomocniczości, która została rozszerzona na szczebel regionalny, a ogólnym kierunkiem rozwoju jest zapewnienie autonomii regionalnej i terytorialnej. Profesor Hübner starała się również odpowiedzieć na pytanie w jakim kierunku zmierza polityka regionów? W odpowiedzi podkreśliła, iż głównym celem jest zmniejszenie obciążenia dla tych państw, które nie spełniają warunków nałożonych przez Unię, jak i konieczność wsparcia biedniejszych państw. Podkreśliła, iż głównym celem jest zwiększenie konkurencyjności globalnej, gdyż bez wchodzenia w sieci regiony nie będą konkurencyjne. Podsumowując swoje wystąpienie profesor Hübner podkreśliła, iż musimy zacząć ważyć więcej w Unii.

Kolejnym prelegentem był poseł do Parlamentu Europejskiego Janusz Wojciechowski, który zajął stanowisko w sprawie problemu polskiego rolnictwa na arenie europejskiej i wpływu Traktatu z Lizbony na dalszą politykę rolną Polski. Podkreślił, iż Polska powinna chronić i tworzyć politykę rolną, a nie tylko się jej poddawać, gdyż w dzisiejszych czasach żywność staje się towarem strategicznym.

Drugi dzień konferencji swoim wystąpieniem rozpoczęła Wioleta Baranowska- Zając doktorantka w Katedrze Europejskiego Prawa Gospodarczego WPiA UŁ, która wygłosiła referat pt. „Wyłączenia grupowe od zakazu porozumień ograniczających konkurencję w sektorze ubezpieczeń gospodarczych- regulacje dotychczasowe i projekt nowego rozporządzenia Komisji Europejskiej”. W powyższym przemówieniu wskazała na nowe regulacje Komisji Europejskiej odnośnie projektu nowego rozporządzenia wyłączającego, który stanowi, iż nie jest już objęta wyłączeniem kooperacja przedsiębiorstw ubezpieczeniowych mająca na celu wspólne ustalenie standardów ogólnych warunków ubezpieczeń, jak i badania i zatwierdzania urządzeń zabezpieczających.

Kolejnym prelegentem był Radosław Rosiak Student UW, który wygłosił referat na temat Dyrektywy 2009/136/WE wprowadzającej zmiany dotyczące ochrony prywatności w internecie. Nawiązał również do Reformy Pakietu Telekomunikacyjnego, która ma stanowić skuteczniejszą formę egzekwowania prawa dotyczącego ochrony przed SPAMEM.

Kamil Gral, z Sekcji Prawa Europejskiego TBSP UJ, podjął w swoim wystąpieniu tematykę wzmocnionego systemu patentowego w Europie, który ma zdaniem prelegenta wzmocnić rynek wewnętrzny UE i konkurencyjność europejskich przedsiębiorstw.

Ze strony rządowej w konferencji udział wzięła Weronika Staniec zastępca Departamentu Koordynacji Przewodnictwa Polski w Radzie Unii Europejskiej, która przedstawiła stopień przygotowań do Prezydencji Polski w Radzie Unii Europejskiej. Podkreśliła, iż jest to pierwsza Polska prezydencja dlatego stanowić będzie swego rodzaju wyzwanie. Podkreśliła,iż jest to wielka szansa na europeizację i modernizację administracji. Zaznaczyła ponadto, iż przygotowania do grudnia toczyły się pod dyktando Traktatu Nicejskiego, w tym momencie natomiast kierunek prac jest podporządkowany w całości Traktatowi Lizbońskiemu. Podsumowując zwróciła uwagę, iż sukces prezydencji mierzony będzie pod kątem realizacji programu na który składają się priorytety.

Program konferencji wzbogaciły wystąpienia gości z Ukrainy, Tatiany Iatsenko i Ivanny Zadoya, które w swoich przemówieniach odniosły się do problemów Ukrainy jako państwa mającego aspiracje europejskie. Powyższe wystąpienia uzupełnił poseł do Parlamentu Europejskiego Paweł Kowal, który odniósł się do problemu rozszerzenia Unii Europejskiej o Ukrainę. Podkreślił, iż są dwa sposoby myślenia na temat rozszerzenia, pierwszym z nich jest strategia małych kroków , drugim jest strategia otwartych drzwi. Zaznaczył, iż aby Ukraina mogła wpleść do sowich planów aspekt europejski należy jasno dać jej do zrozumienia, że UE jest otwarta na rozszerzenie.

Emilia Wardęga z KNPE WPiA UW w swoim referacie podkreśliła, że traktat z Nicei znacznie uprościł procedurę wzmocnionej współpracy, a traktat z Lizbony powtórzył większość jego postanowień. Ponadto, zdaniem prelegentki wzmocniona współpraca miała charakter otwarty już od momentu jej formalizacji, która nastąpiła w traktacie z Amsterdamu z 1997 roku, co oznacza, że w każdym czasie mogło do niej przystąpić państwo członkowskie, które wcześniej nie brało w niej udziału.

Zaznaczyła także, że traktat z Lizbony umożliwił podejmowanie wzmocnionej współpracy w sprawach obronnych, a także wprowadził jej szczególny rodzaj, a mianowicie stałą współpracę strukturalną w dziedzinie obrony, która jest dostępna dla każdego państwa członkowskiego,a w przeciwieństwie do wzmocnionej współpracy nie ma tutaj wymagania co do minimalnej liczby państw uczestniczących.

Robert Siuciński z SKNPE WPiA UŁ poruszył w swoim wystąpieniu problem przyszłego rozszerzenia UE na przykładzie Turcji i Ukrainy. Zauważył, iż kryterium europejskości odnosi się nie tylko do położenia geograficznego państwa kandydującego, ale również między innymi do religijnego i kulturowego dziedzictwa Europy. Dużą część swojego referatu poświęcił na analizę kandydatury Turcji, podkreślając przy tym jej duży potencjał demograficzny.

Na koniec o wspólnej polityce zagranicznej i bezpieczeństwa po Traktacie z Lizbony wypowiadał się Adam Balcer z demosEUROPA – specjalista w zakresie spraw Turcji. Podkreślił, iż istotne jest zachowanie jedności działań UE i wspólna wola polityczna. Nakreślił jednocześńie trzy możliwe modele funkcjonowania Unii w sprawach zagranicznych. Pierwszy: Unia jako global power – kluczowy gracz w stosunkach zagranicznych występujący na równi między innymi ze Stanami Zjednoczonymi i Chinami. Drugi: model izolacjonistyczny. Trzeci: model Unii która skupia się na swoim sąsiedztwie nie izolując się i nie aspirując do roli global power

Finał Debat Oxfordzkich

O godzinie 17.00 rozpoczął się finał debat oksfordzkich w którym Uniwersytet Warszawski próbował dowieść, iż Traktat Lizboński kończy okres reform instytucjonalnych w Unii Europejskiej. Drużyna argumentowała swoją tezę między innymi brakiem w Traktacie Lizbońskim postanowień zapowiadających kolejne konferencje międzynarodowe, których zadaniem miałoby być dokonanie dalszych rewizji. Wszyscy uczestnicy debaty zgodzili się co do tego, iż niewątpliwie Unia Europejska stale ewoluuje, a zmiany wprowadzone traktatem Lizbońskim są dopiero u początków swojej egzystencji i z czasem konieczne będzie dokonywanie dalszych udoskonaleń w funkcjonowaniu UE. Nie koniecznie muszą to być zmiany traktatowe. W skład komisji oceniającej drużyny w finale weszli: dr Katarzyna Karasiewicz, redaktor Rafał Kostrzyński z Przekroju oraz dr Bartłomiej Nowak. Przewagą dwóch punktów wygrał Uniwerstet Warszawski, który wybierze się na wyjazd studyjny do Brukseli.

Paulina Szewioła/ Magdalena Galas