Subskrybuj nas na Youtube
Zapisz się na newsletter
- O dostępie do zawodów prawniczych przesądzi egzamin państwowy
- Będą dwa jednolite egzaminy państwowe dla wszystkich kandydatów na aplikacje
- Niewykluczone, że zostaną wprowadzone limity przyjęć na aplikacje
Ministerstwo Sprawiedliwości uważa, że nabór na różne aplikacje prawnicze (adwokacką, prokuratorską, radcowską, notarialną) powinien odbywać się na podstawie jednolitego egzaminu i identycznych kryteriów dla wszystkich kandydatów.
- Nie wyklucza się jednak wprowadzenia limitów przyjęć na aplikacje, których minimalny próg byłby odniesiony procentowo do liczby osób aktualnie należących do korporacji - zastrzega Iwona Kujawa, dyrektor Departamentu Nadzoru nad Aplikacjami Prawniczymi w Ministerstwie Sprawiedliwości.
Nowy system powinien wejść w życie w 2009 roku i wówczas odbędą się pierwsze egzaminy na nowych zasadach.
Pierwszy egzamin
Pierwszy egzamin będzie dostępny dla wszystkich absolwentów wydziałów prawa i miałby przebieg dwuetapowy. Jego celem byłaby zarówno kwalifikacja do odbywania wszystkich aplikacji prawniczych, jak i sprawdzenie umiejętności stosowania prawa, dokonywane w drugiej, fakultatywnej części egzaminu.
Zakłada się powołanie jednej lub kilku (z powodów organizacyjnych) komisji egzaminacyjnych. Byliby do niej zapraszani członkowie środowisk: sędziowskiego, prokuratorskiego, adwokackiego, radcowskiego, naukowego.
Pierwsza część egzaminu ma składać się z testu wiedzy z zakresu prawa, a pozytywne jego zaliczenie uprawniałoby do odbywania aplikacji. Natomiast druga część, już nieobowiązkowa, sprawdzałaby umiejętności w zakresie czynności praktycznych, takich jak napisanie pozwu, przygotowanie pism procesowych czy zrecenzowanie orzeczenia sądowego.
Osoba, która zda test, będzie mogła odbywać każdą z aplikacji, w zależności od wyniku i liczby przewidzianych na nich miejsc. Natomiast zdanie drugiej fakultatywnej części egzaminu będzie uprawniać do prowadzenia działalności doradczej w zakresie prawa. Nie jest jeszcze rozstrzygnięte, jakie czynności będzie mógł podejmować doradca.
- Mam wątpliwości co do słuszności planu ujednolicenia egzaminów. Aplikacje będą różne. Dlatego też zakres praktycznych umiejętności, czy też wiedzy zdających także powinien być różny - ocenia Maciej Bobrowicz, prezes Krajowej Rady Radców Prawnych.
- Największe wątpliwości budzi świadczenie usług prawnych przez absolwentów prawa - mówi Bartłomiej Jankowski, adwokat z Kancelarii Wierciński, Kwieciński, Baehr.
- Nawet jeśli absolwenci dobrze zdadzą egzamin, nie jest pewne, czy będą umieli świadczyć usługi na odpowiednim poziomie. Kto będzie ich weryfikował? Czy będą ubezpieczeni? Jakich standardów zawodowych będą musieli przestrzegać? Jeśli nawet w ustawie znajdą się odpowiedzi na te pytania, to przecież stworzy się kolejna mała korporacja, która będzie musiała przestrzegać standardów - dodaje Bartłomiej Jankowski.
Limity przyjęć
Co roku wydziały prawa kończy ponad 8 tys. osób z tytułem magistrów. Szacuje się, że 80 proc. z nich przystąpi do egzaminów na aplikacje. Na początku zainteresowanie nowymi egzaminami pewnie będzie większe - uważają prawnicy.
Egzamin drugiego stopnia
Ministerstwo Sprawiedliwości rozważa także rozwiązanie zakładające, że egzamin II stopnia będzie egzaminem państwowym, sprofilowanym do konkretnego zawodu. Ma on kończyć każdą z aplikacji.
- W mojej ocenie nie ma obecnie przeszkód, aby egzaminy końcowe po aplikacji radcowskiej i adwokackiej były takie same, gdyż zawody te zbliżają się do siebie coraz bardziej, a kompetencje różnią się w bardzo małym zakresie - twierdzi Iwona Kujawa.
- Egzamin państwowy I stopnia jest do zaakceptowania i na tym etapie standaryzacja może następować. Natomiast na etapie egzaminów zawodowych, co podkreślił Trybunał, jest niewskazana - uważa Iwona Agacka-Indecka, prezes Naczelnej Rady Adwokackiej.
Warunki aplikacji
- Skoro egzamin ma być jednolity dla wszystkich, to również programy aplikacji powinny być w pewien sposób ujednolicone - tłumaczy Iwona Kujawa.
Test II stopnia przy egzaminach końcowych dla aplikantów radcowskich i adwokackich powinien być taki sam, gdyż te zawody zbliżają się do siebie coraz bardziej.
Byłoby idealnie, gdyby egzamin był identyczny dla wszystkich zawodów, gdyż jednym z celów reformy jest rozszerzenie dostępu i przepływu między poszczególnymi zawodami prawniczymi. Ponadto wydaje się, że czas trwania poszczególnych aplikacji musi być identyczny - tłumaczy Iwona Kujawa.
- Pomysł Ministerstwa Sprawiedliwości, aby egzamin drugiego stopnia dotyczył wszystkich zawodów prawniczych, jest dobry. Wykonywanie zawodu sędziego należy jednak uzależnić od zdania sprawdzianu z predyspozycji psychicznych - ocenia prof. Teresa Gardocka z Wyższej Szkoły Handlu i Prawa im. R. Łazarskiego.
KATARZYNA ŻACZKIEWICZ
/>
/>
