Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 555 Kodeksu postępowania karnego w zakresie, w jakim wprowadza roczny okres przedawnienia dochodzenia odszkodowania i zadośćuczynienia od Skarbu Państwa w przypadku niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania jest zgodny z art. 41 ust. 5 konstytucji.
Zobacz: TK: Zniesienie awansu poziomego sędziów konstytucyjne
Trybunał Konstytucyjny oceniając termin przedawnienia uregulowany w art. 555 k.p.k. uznał, że ustawodawca spełnił wymóg formalny zasady proporcjonalności poprzez wprowadzenie terminu przedawnienia roszczenia w formie ustawy. Zdaniem TK rozwiązanie takie realizuje konstytucyjny cel jakim jest stabilność systemu. Jak podkreślił Trybunał z art. 555 k.p.k. nie wynika początkowy termin, w którym można składać wniosek o odszkodowanie za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie. Jeśli można wykazać szkodę przed zakończeniem postępowania głównego, nie ma ustawowych przeszkód, by wniosek o odszkodowanie został złożony. Roszczenie wnioskodawcy wynika bowiem z faktu powstania szkody i wyrządzenia krzywdy na skutek stosowania tymczasowego aresztowania. Zdaniem TK można więc ocenić, czy tymczasowe aresztowanie miało cechy niewątpliwie niesłusznego postępowania, przed prawomocnym zakończeniem sprawy, w toku której tymczasowe aresztowanie zastosowano. Wymagalność roszczenia odszkodowawczego za niewątpliwie niesłuszne aresztowanie powstaje w momencie wyrządzenia szkody lub krzywdy. Nie zawsze jest to termin zbieżny z ostatecznym rozstrzygnięciem w sprawie- ocenił Trybunał.
Zobacz: TK: Za święto wypadające w dzień wolny należy się dodatkowe wolne
Trybunał stwierdził ponadto, że zarzut przedawnienia nie jest podnoszony z urzędu, ale na wniosek prokuratora, który musi wykazać, że złożenie wniosku o odszkodowanie po upływie określonego terminu stoi w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego, wynikającymi z art. 5 k.c.
Trybunał Konstytucyjny stwierdził również, że kwestionowana regulacja nie narusza istoty prawa do odszkodowania. Odszkodowanie może być realizowane na podstawie przepisów rozdziału 58 k.p.k. Ukształtowanie terminu przedawnienia jako zawitego umożliwia dochodzenie roszczenia także po upływie tego terminu. Stanowi to gwarancję, że w sytuacjach, w których wymagają tego zasady współżycia społecznego, a zatem wówczas gdy złożenie wniosku o odszkodowanie następuje po terminie, odszkodowanie może zostać przyznane, ze względu na szczególne okoliczności. Okolicznością taką nie może być jednak fakt nieznajomości prawa- uważa TK.
PS/źródło:TK
Zobacz także: