Subskrybuj nas na Youtube
Zapisz się na newsletter
Rola prawa i prawników
TADEUSZ TOMASZEWSKI
profesor prawa, dziekan Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego
TADEUSZ TOMASZEWSKI: Trudno wyobrazić sobie lepszy sposób mówienia o prawie, jego aksjologicznych podstawach i praktycznym znaczeniu niż poprzez analizę przypadków ważnych, trudnych, często również i kontrowersyjnych. Któż z nas nie zastanawiał się bowiem w ostatnich miesiącach nad problemem wolności słowa i wolności publicznego manifestowania swoich poglądów. Ponadto często stawiamy sobie pytanie, jaką rolę powinno odgrywać tymczasowe aresztowanie. Takich pytań jest oczywiście dużo więcej.
Dążenie do poznania prawdy i ochrona tych, których prawa zostały naruszone, są w naszym środowisku cenione w sposób szczególny. W ten sposób pragniemy podkreślać, że prawo nie jest doraźnym instrumentem, lecz systemem opartym na solidnym fundamencie wartości konstytucyjnych.
ADAM BODNAR
doktor prawa, Helsińska Fundacja Praw Człowieka
ADAM BODNAR: Jako fundacja, konfliktowymi sprawami zajmujemy się na dwa zasadnicze sposoby. Albo zapewniamy danej osobie poszkodowanej reprezentację i wtedy prosimy kancelarie prawne albo indywidualnego prawnika, aby nam pomógł i reprezentował tę osobę pro bono, albo też przystępujemy do sprawy w charakterze przyjaciela sądu. Używam tego pojęcia, ale chodzi oczywiście o odpowiednie instytucje z kodeksu postępowania czy to administracyjnego, czy to karnego, czy to cywilnego. Jeżeli bierzemy udział w sprawie w ten sposób, to wtedy nie zajmujemy się już reprezentacją strony jako takiej, lecz przedstawiamy naszą niezależną opinię, która ma za zadanie dostarczyć większą liczbę argumentów sądowi, który daną sprawą się zajmuje.
Istotnym elementem naszej działalności i tym, co sprawia, że skala tej działalności jest taka duża, jest udział prawników w prowadzeniu spraw pro bono.
TOMASZ WARDYŃSKI
adwokat w kancelarii Wardyński i Wspólnicy
TOMASZ WARDYŃSKI: Czym jest zawód prawniczy i czym są korporacje prawnicze i dlaczego, i do jakiego stopnia jest istotne, żeby dobra wiara przy wykonywaniu obowiązków przez adwokatów, ale również i przez samorządy zawodowe, była naczelną cechą wszystkich naszych działań, bo jeżeli ona zostanie wyeliminowana, to doprowadzimy do sytuacji, w której zawody prawnicze utracą zaufanie społeczne i utracą tym samym mandat do tego, żeby reprezentowały obywateli w styku z władzą państwową i do tego żeby zajmowały się ochroną praw obywateli. Podkreślam, że dla mnie zaufanie jest zasadniczym elementem całej gry, którą można by nazwać państwo prawa. Jeżeli zawody prawnicze dopuszczą do tego, żeby to zaufanie spadło do pewnego poziomu, to tak jakby dopuszczą do tego, żeby władza mogła w sposób zupełnie swobodny zacząć ograniczać swobody obywatelskie.
Zadania kancelarii prawniczych
ADAM BODNAR: Kancelarie prawnicze są dla nas, fundacji, naturalnymi partnerami ze względu na ich potencjał merytoryczny i gospodarczy, ze względu na profesjonalną wiedzę oraz jakość usług, łatwość identyfikacji problemów, ze względu na skalę ich działalności oraz skalę doświadczeń, a także dlatego że elementem działań kancelarii prawnej powinno być działanie w kierunku zwiększania bezpieczeństwa prawnego. Helsińska Fundacja Praw Człowieka wydaje się dobrym partnerem, ponieważ kieruje się w swych działaniach interesem publicznym, a nie jakimkolwiek interesem partykularnym, dzięki czemu jesteśmy w stanie osiągnąć całkiem sporo. Uważamy, że nasza współpraca powinna się opierać na dwóch zasadniczych filarach. Z jednej strony byłaby to współpraca merytoryczna, czyli pomoc w identyfikacji problemu, doradztwo w prowadzeniu spraw, pomoc pro publico bono, czyli coś, z czego już teraz obficie korzystamy. Wreszcie stworzenie czegoś, co ja bym nazwał środowiskiem przyjaciół Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, czyli zwiększanie wpływu Fundacji na środowiska, które dotychczas współpracowały z nami w dość ograniczonym zakresie. Chcielibyśmy także, aby kancelarie wsparły nas finansowo, żeby PSP nie był projektem zależnym od tego, że jedna lub druga fundacja dała nam pieniądze na realizację rocznego lub dwuletniego projektu, ale by stała się czymś w rodzaju niezależnej instytucji posiadającej własne źródło finansowania, a tym samym stałym elementem życia publicznego w Polsce.
TOMASZ WARDYŃSKI: Naszym obowiązkiem zawodowym jest stałe szkolenie zawodowe, po to abyśmy mogli być skuteczni przed sądem i po to abyśmy mogli z tym sądem wchodzić w pewien równoprawny dialog. Trzeba sobie zdawać sprawę z tego, że poziom zawodowy adwokatów w jakimś stopniu determinuje poziom zawodowy sędziów i na odwrót, poziom zawodowy sędziów powinien determinować poziom adwokatów. Kolejnym naszym obowiązkiem jest świadczenie pomocy prawnej w przypadkach uzasadnionych społecznie, bez względu na możliwość uzyskania wynagrodzenia.
ROBERT KRASNODĘBSKI
radca prawny z kancelarii Weil Gotshal & Manges
ROBERT KRASNODĘBSKI: Obywatele potrzebują coraz większej pomocy prawnej i w coraz większym zakresie. Nie podlega również dyskusji, że nie wszystkich stać na pomoc prawną. Ustawodawca zdaje sobie z tego doskonale sprawę. Stara się stworzyć to, co nazywamy powszechnie prawem ubogich, czyli zapewnić obywatelom dostęp do pomocy prawnej. Robi to w mniej lub bardziej udany sposób, nie będę odnosił się do ostatnich projektów polegających na sztywnym normatywnym uregulowaniu stawek adwokackich jako pomyśle na zapewnienie obywatelom szerszego dostępu do usług prawniczych. Rozumiem, że szanowni państwo sędziowie Trybunału Konstytucyjnego prędzej czy później będą musieli odpowiedzieć na pytanie, czy ochrona praw obywatela, zapewnienie dostępu do prawników, uzasadnia naruszanie zasad konstytucyjnych.
Ważna jest niezależność
TOMASZ WARDYŃSKI: Należy także odpowiedzieć sobie na pytanie - jakie powinny być korporacje prawnicze, by mogły prawidłowo wykonywać swoje funkcje? Przede wszystkim, powinny być niezależne, dlatego żeby nie zachodził konflikt interesów pomiędzy władzą państwową a korporacjami, których zadaniem jest organizowanie ochrony praw obywateli. Zakładając, że władza ma naturalną tendencję do nadużywania swoich kompetencji, to tylko korporacja jest w stanie być instytucją, która obywatela w sposób prawidłowy będzie umiała chronić.
Opracowała KATARZYNA RYCHTER
/>
/>
/>
/>
