Ustawa o radcach prawnych umożliwia przystępowanie do egzaminu radcowskiego bez konieczności odbywania aplikacji. Osoby chcące skorzystać z takiej możliwości muszą ukończyć prawnicze studia wyższe

Ponadto w okresie nie dłuższym niż 10 letnim przed złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu radcowskiego wykonywać pracę bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez radcę prawnego lub adwokata w kancelarii radcy prawnego, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, lub kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej, o których mowa w art. 4a ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze, na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej.

Wątpliwości, co do konstytucyjności tego przepisu budzi brak jego zastosowania wobec osób, które uzyskały odpowiednią praktykę prawniczą pracując pod nadzorem radcy prawnego w innych podmiotach, w szczególności spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością i spółkach akcyjnych. Zdaniem osób zgłaszających się do Rzecznika jest to naruszenie zasady równości wobec prawa zapisanej w art. 32 ust. 1 Konstytucji.

Należy w tym miejscu zauważyć, że radca prawny wykonując zawód w ramach stosunku pracy zajmuje samodzielne stanowisko podległe bezpośrednio kierownikowi jednostki organizacyjnej. W takiej sytuacji pod nadzorem radcy prawnego w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółce akcyjnej pracować może osoba, która wykonuje wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej. Bez wątpienia uzyskuje ona doświadczenie zawodowe, które jest zgodne z istotą wykonywania zawodu radcy prawnego i nie różni się od przygotowania do zawodu zdobywanego w innych podmiotach.

Ponadto, ustawa o radcach prawnych dopuszcza do egzaminu radcowskiego osoby nie pracujące pod nadzorem radcy prawnego, zatrudnione w urzędach organów władzy publicznej, wykonujące wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej na rzecz tych urzędów.

W przekonaniu Rzecznika w takiej samej sytuacji powinny pozostawać osoby, które pod nadzorem radcy prawnego wykonują wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółką akcyjnej. Należy, bowiem przyjąć, że ustawodawca decydując się na zapis o możliwości przystąpienia do egzaminu zawodowego miał na względzie osoby, które zdobywały swoją wiedze oraz doświadczenie pod okiem radcy prawnego. Zatem budzi wątpliwości nie uwzględnienie osób pracujących pod nadzorem radcy prawnego w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością bądź spółce akcyjnej.

Biuro Rzecznika liczy, iż w związku z zaistniałym stanem Ministerstwo podejmie inicjatywę zmierzającą do wprowadzenia zmian we wskazanych przepisach, które na chwile obecną dyskryminują pewną grupę osób, wyraźnie pominiętą przez ustawodawcę.

Źródło:

  • Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 ze zm.)
  • Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 ze zm)



KS/RPO