RPO uznała za konieczne wystąpienie do Ministra Sprawiedliwości w przedmiotowej kwestii. Przeniesienie w stan spoczynku sędziego, które może nastąpić m.in. z powodów zdrowotnych jest nieodwracalne. Brak jest odpowiednich regulacji prawnych, które umożliwiałyby powrót sędziego do wykonywania zawodu w przypadku poprawy jego stanu zdrowia.
Z żądaniem zbadania zdolności do pełnienia obowiązków przez sędziego i wydania orzeczenia oprócz sędziego może występować także właściwe kolegium sądu, a w przypadku sędziego pełniącego funkcję prezesa sądu okręgowego i apelacyjnego, także Minister Sprawiedliwości. Orzeczenie w sprawie trwałej niezdolności do pełnienia obowiązków sędziego, wydaje lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Możliwość powrotu sędziego na stanowisko zajmowane poprzednio (lub równorzędne) przewiduje ustawa w dwóch tylko przypadkach, a mianowicie jeżeli sędzia został przeniesiony w stan spoczynku z powodu zmiany ustroju sądów lub zmiany granic okręgów sądowych lub jeżeli ustały przyczyny będące podstawą przeniesienia w stan spoczynku, oraz jeżeli sędzia zrzekł się urzędu w związku z mianowaniem, powołaniem lub wybraniem do pełnienia funkcji w organach państwowych, samorządu terytorialnego, w służbie dyplomatycznej, konsularnej lub w organach organizacji międzynarodowych oraz ponadnarodowych działających na podstawie ratyfikowanych umów międzynarodowych i również ustały przyczyny będące podstawą przeniesienia w stan spoczynku.
Rządowy projekt zmian ustawy- Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw, przewiduje możliwość powrotu do służby sędziego przeniesionego w stan spoczynku ze względu na stan zdrowia, w przypadku odzyskania zdolności do pełnienia obowiązków sędziego. Wokół projektu jednak tworzą się liczne kontrowersje, co budzi obawę Rzecznik, że prace legislacyjne w tym przypadku, będą znacznie wydłużone.
Biorąc pod uwagę całokształt tych okoliczności Rzecznik zwróciła się do Ministra Sprawiedliwości o przedstawienie stanowiska w zakresie możliwości nieodległej w czasie zmiany zakwestionowanej regulacji.

RO/źródło: RPO

Zobacz także:

SN: Sędzia przeniesiony w stan spoczynku z powodów zdrowotnych nie ma powrotu do zawodu

Funkcja sędziego koroną zawodu prawnika