Stowarzyszenie Autorów "ZAiKS"

ZAiKS jest jedną z wielu organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi w Polsce. Udziela zezwoleń na korzystanie z utworów, sprawuje kontrolę nad sposobem ich eksploatacji, a także inkasuje i dzieli środki finansowe uzyskane od użytkowników. Przy tym jest najstarszą i największą organizacją tego typu w Polsce. Jednocześnie ZAiKS jest jedyną organizacją, która wykonuje na terenie Polski zbiorowy zarząd prawami autorskimi do utworów muzycznych i słowno-muzycznych. Z tego powodu musi przestrzegać zakazu nadużywania pozycji dominującej na rynku.

Dotychczasowe zasady

Zakwestionowany problem dotyczy zasad rezygnacji przez autorów (zarówno tych będących członkami Stowarzyszenia jak i niezrzeszonych) z powierzenia praw stowarzyszeniu. Zgodnie z uchwalą Rady Stowarzyszenia ZAiKS mogli oni zrezygnować z pomocy Stowarzyszenia z sześciomiesięcznym okresem wypowiedzenia, ze skutkiem na koniec roku kalendarzowego. Oznacza to, że okres pomiędzy wypowiedzeniem a rozwiązaniem umowy mógł wynieść w niektórych przypadkach nawet półtora roku.

Zdaniem Prezes UOKiK

Zastosowanie tak długiego terminu wypowiedzenia mogło ograniczać konkurencję na rynku zbiorowego zarządzania prawami autorskim do utworów muzycznych i słowno-muzycznych. Zakwestionowane zasady rezygnacji przez autora z usług ZAiKS ograniczały autorom możliwość wyboru w rozsądnym terminie innej metody zarządzania ich prawami, jeżeli uznaliby, że ZAiKS działa nieefektywnie, bądź w przypadku pojawienia się podmiotu oferującego lepsze warunki niż ZAiKS. Długi termin rezygnacji mógł zniechęcać autorów do zawarcia umowy z innymi podmiotami zarządzającymi prawami autorskimi, a potencjalnych konkurentów do wejścia na rynek, na którym działa Stowarzyszenie.

Zmiany

Z uwagi na zastrzeżenia, dotychczasowe zasady mają zostać zmienione do 31 grudnia 2010r. Okres wypowiedzenia zostanie skrócony do trzech miesięcy ze skutkiem na koniec półrocza kalendarzowego.

Warto wspomnieć również, iż jest to pierwszy przykład decyzji, w której zarówno na podstawie prawa krajowego i unijnego nałożono na przedsiębiorcę zobowiązania.

AŚ/UOKiK