■ Jakie cele można osiągnąć dzięki inwestycjom realizowanym w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego? Jakie kroki trzeba podejmować, aby uzyskać akceptacje społeczną dla inwestycji realizowanych wspólnie z przedsiębiorcami prywatnymi?
- Realizacja projektów w formule partnerstwa publiczno-prywatnego jest dużą szansą na realizację wielu projektów infrastrukturalnych i różnego typu przedsięwzięć. Jest jednocześnie formułą angażowania lokalnej społeczności w rozwój miasta. Temu procesowi przyświecać powinna, w znacznie większym zakresie niż dotychczas, zasada partnerstwa, współpracy, wzajemnego zaufania i szacunku dla partnera. Procedura dotycząca wspólnych projektów przygotowywanych i realizowanych przez partnera publicznego i prywatnego siłą rzeczy budzi duże zainteresowanie. Niezbędna jest pełna przejrzystość procedur, kolejnych kroków i decyzji podejmowanych przez władze miasta. Potrzebne są konsultacje społeczne dla najistotniejszych elementów projektu, informowanie mieszkańców o efektach uzyskanych po realizacji zadania, ale też o możliwych, czasowych utrudnieniach związanych np. z procesem budowlanym.
■ Jakie rozwiązania prawne przy realizacji wspólnych przedsięwzięć z przedsiębiorcami prywatnymi wykorzystane zostały przez władze Sopotu? Jakie działania poprzedzało wyłonienie partnera prywatnego?
- Sopot zawsze był otwarty na realizację wspólnych projektów samorządu oraz partnerów prywatnych. Sztandarowym tego typu przykładem jest projekt zagospodarowania Centrum Sopotu, do którego przygotowania i realizacji wykorzystane zostały istniejące podstawy prawne, tak jak kodeks cywilny, ustawa o gospodarce nieruchomościami, kodeks handlowy.
Przed przystąpieniem do inwestycji wykonana została analiza opłacalności przedsięwzięcia, oszacowano również potencjalne korzyści miasta po zrealizowaniu zadania. Deweloper projektu wyłoniony został w drodze przetargu. Z udziałem partnera publicznego powołana została spółka niskokapitałowa, której zadaniem było m.in. przygotowanie całego procesu inwestycyjnego. Deweloper zobowiązany był do wykonania i sfinansowania dokumentacji budowlanej, uzyskania pozwoleń na budowę, pozyskania innych partnerów do projektu oraz, co najważniejsze, zamknięcia finansowego projektu. Dopiero w momencie spełnienia wszystkich wymogów przez dewelopera rada miasta podjęła uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego i wniesieniu do spółki aportu w postaci nieruchomości objętych projektem.
■ Jak powinna być rola urzędu miasta przy realizacji przedsięwzięć w ramach PPP? Jaką rolę do odegrania przy wspólnych inwestycjach samorządu i partnerów prywatnych mają doradcy zewnętrzni?
- Jedną z ważniejszych kwestii jest stworzenie przez partnera publicznego, w tym przypadku samorządu, właściwej struktury wewnątrz urzędu odpowiedzialnej za współpracę np. z deweloperem. Należy również nadać klauzulę priorytetu w całej drodze administracyjnej na wszystkich szczeblach urzędu, począwszy od prezydenta i dalej przez poszczególne wydziały i jednostki miejskie.
Niezbędna jest również współpraca z doradcami zewnętrznymi, których rola polega na wspieraniu samorządu przy konstruowaniu umów, precyzowaniu korzyści, jakie partner publiczny oczekuje w związku z realizacją umowy, ostrzeganiu przez potencjalnymi zagrożeniami czy nieprawidłowościami. Kluczem do sukcesu jest właściwie wypracowana umowa o współpracy. To w umowie tej zawarte są wszystkie najważniejsze postanowienia dotyczące realizacji danego projektu oraz korzyści, jakich partner publiczny oczekuje po jego zakończeniu.
■ Co przeszkadzało w praktycznym wykorzystaniu obecnie obowiązujących przepisów o partnerstwie publiczno-prywatnym? Jak sprawa partnerstwa publiczno-prywatnego została rozwiązana w innych krajach?
- W obowiązujących dotychczas unormowaniach o PPP określono podział zadań dla partnera publicznego i prywatnego. Zakres niezbędnych prac przygotowawczych projektu obligował partnera publicznego do wykonania szeregu analiz, jak np. analizy ryzyk, aspektów finansowych przy użyciu tzw. komparatorów, kosztów korzyści. Procedura ta wymuszała na partnerze publicznym zaangażowanie znacznych sił i środków. Ponadto ustawa zawężała możliwości stosowania jej, poprzez ograniczenie zakresu stosowania jedynie do wyszczególnionej grupy podmiotów oraz przedsięwzięć, nakładała też dodatkowe wymogi sprawozdawcze i ograniczała swobodę stron umowy. Wymagane było, aby realizacja przedsięwzięcia przeprowadzanego w trybie ustawy przynosiła korzyści dla interesu publicznego, przy czym korzyści te powinny być wyższe niż przy realizacji danego zadania w innej formule.
Również przepisy ustawowe odnoszące się do prawa zamówień publicznych były krytykowane przez gminy. W ustawie odsyła się w zasadzie ogólnie do stosowania prawa zamówień publicznych, co powodowało możliwości różnorodnych interpretacji zapisów. Proponowane ostatnio zmiany w ustawie idą w dobrym kierunku, należy jednak pamiętać, że w tzw. krajach starej Unii od lat realizowane są projekty partnerstwa publiczno-prywatnego, a w wielu krajach uregulowań ustawowych w tej kwestii nie ma lub są one bardziej ogólne, porządkujące jedynie pewne zagadnienia i przedstawiające ramy działania.
Przygotowała EWA GRĄCZEWSKA-IVANOVA
ikona lupy />
Wiceprezydent Paweł Orłowski uważa, że przy inwestycjach partnerskich ważna jest przejrzystość podejmowanych decyzji / DGP