Od 1 stycznia 2008 r. obowiązuje znowelizowana ustawa o Krajowym Centrum Szkolenia Kadr Sądów Powszechnych i Prokuratury, zgodnie z którą przyszli sędziowie i prokuratorzy mają odbywać jedną wspólną aplikację. Powinna być ona prowadzona w Krajowym Centrum Szkolenia przez trzy lata. Zgodnie z nowymi zasadami konkurs na aplikację ma składać się z części pisemnej i ustnej. Minister sprawiedliwości uzyskał również prawo do przeprowadzenia części preselekcyjnej konkursu w postaci testu jednokrotnego wyboru, który przeprowadzałyby sądy i prokuratury apelacyjne. Ponadto kandydaci na sędziów i prokuratorów będą musieli rozwiązać test psychologiczny.
- Prokurator i sędzia to bardzo odpowiedzialne zawody, które od kandydatów wymagają nie tylko odpowiedniej wiedzy, ale także określonych predyspozycji osobowościowych i psychologicznych. Test z psychologii będzie miał za zadanie sprawdzić, czy dany kandydat ma te predyspozycje - mówi Andrzej Leciak, dyrektor Krajowego Centrum Szkolenia Kadr Sądów Powszechnych i Prokuratury.
Nowe przepisy zakładają, że osoby, które dostaną się na aplikacje, przez pierwsze dziesięć miesięcy będą odbywać wspólne zajęcia seminaryjne. Później będą musiały zdać kolokwium z całości materiału objętego zajęciami. Wszyscy ci, którzy je zdadzą, będą następnie wybierali specjalizację: sądową lub prokuratorską. W toku dalszego szkolenia aplikant będzie przygotowywał się do wykonywania wybranego zawodu. Przede wszystkim będzie odbywał zajęcia seminaryjne oraz praktyki zawodowe. System ten w zamyśle autorów miał zastąpić dzisiejsze szkolenie na etatowej aplikacji w sądach i prokuraturach. Osoby uczęszczające do szkoły będą otrzymywać także stypendium w wysokości nieprzekraczającej 50 proc. wynagrodzenia zasadniczego w stawce podstawowej sędziego sądu rejonowego.
Egzamin sędziowski albo prokuratorski, polegający na praktycznym rozwiązaniu sądowych kazusów, będzie przeprowadzany w ostatnim miesiącu trzyletniej aplikacji. Będzie się składał z części pisemnej i ustnej. Po pozytywnym zdaniu kandydaci otrzymają nominację na stanowisko asesora, referendarza lub asystenta - według kolejności wyników uzyskanych na egzaminie. Jeżeli aplikant nie otrzyma pozytywnego wyniku na egzaminie, będzie musiał zwrócić wszystkie nakłady państwa na jego szkolenie - nawet kilkanaście tysięcy złotych.
Jednak marzenia o wymarzonym zawodzie sędziego lub prokuratora dla młodego adepta prawa mogą okazać się złudne. Trybunał Konstytucyjny zakwestionował bowiem instytucję asesora sądowego. A to właśnie od asesury mieli rozpoczynać pracę absolwenci szkoły dla sędziów i prokuratorów. Również Ministerstwo Sprawiedliwości nie jest przekonane, jak będzie wyglądał model dojścia do zawodu prawnika.
ŁUKASZ SOBIECH
lukasz.sobiech@infor.pl