Umowa przewozu tanimi liniami lotniczymi - Ogólne warunki przewozu stosowane przez Wizz Air dopuszczają możliwość jednostronnego podwyższania przez przewoźnika ceny biletu, jeżeli zwiększyły się np. opłaty lotniskowe. Takie postanowienia umowy naruszają jednak prawa klienta i nie powinny być stosowane.
W okresie karnawału i podczas zbliżających się ferii zimowych zwiększa się liczba podróży - także lotniczych. Najszybszym i najtańszym środkiem komunikacji są przeloty tanimi liniami lotniczymi.
Informacje w internecie
Zawierając umowę przewozu z tanimi liniami lotniczymi, zawsze powinniśmy dokładnie zapoznać się z jej treścią. Powinniśmy sprawdzić, czy nie zawiera ona niedozwolonych klauzul umownych, które będą naruszały nasze prawa. Szczególnie ważne jest zapoznanie się z postanowieniami dotyczącymi rezerwacji, zakupu i ceny biletów oraz składania reklamacji. Poza dokładnym przeczytaniem umowy powinniśmy pamiętać także o tym, żeby zapoznać się również z ogólnymi warunkami przewozu stosowanymi przez przewoźnika. Postanowienia warunków są bowiem wiążące dla klientów i wywierają takie same skutki prawne jak podpisana umowa. Przewoźnik powinien udostępnić klientom treść ogólnych warunków przewozu przy zawieraniu umowy. W praktyce jednak niewielu przewoźników to robi. Przewoźnicy, jak np. Wizz Air, udostępniają takie ogólne warunki na swoich stronach internetowych (np. www.wizzair.com). Klienci powinni zatem wejść na te strony i dokładnie przeczytać w domu postanowienia OWP. Może się bowiem okazać, że część ich postanowień narusza prawa klienta i nie warto korzystać z usług danego przewoźnika.
Nierzetelna reklama
Podstawowym czynnikiem, który podróżni biorą pod uwagę przy decyzji o zakupie biletu na przelot, jest jego cena. Niestety, wielu przewoźników cenę biletu podaje w sposób nieprawidłowy, wprowadzając w błąd klientów. Jednym z nich jest Wizz Air, który w swojej noworocznej reklamie oferuje bilety już od 49 zł. Reklama ta nic nie mówi jednak o wysokości opłat lotniskowych, opłat paliwowych, podatków itp., co zdaniem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów narusza prawa klienta. O faktycznej cenie biletu klient dowie się bowiem dopiero w momencie jego zakupu. Ogólne warunki umowy również nie podają klientowi dokładnych danych dotyczących ceny biletu. Artykuł 8 ust. 1 pkt 1 bardzo ogólnie wskazuje, że cena całkowita obejmuje cenę za przewóz, podatki oraz opłaty za inne usługi. Jednoznacznie artykuł ten stwierdza, że informacje na temat części składowych ceny całkowitej oraz ich poszczególnych wysokości zostaną przedstawione klientowi dopiero w momencie rezerwacji biletu.
Takie działania Wizz Air mogą być uznane za niezgodne z ustawą o przeciwdziałaniu nieuczciwych praktyk rynkowych (Dz.U. z 2007 r. nr 171, poz. 1206), która obowiązuje od 21 grudnia 2007 r. Zgodnie z nią praktyka handlowa jest nieuczciwa, jeżeli jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w sposób istotny zniekształca zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta w trakcie lub po zawarciu umowy. Za nieuczciwą uznaje się praktykę rynkową wprowadzającą klientów w błąd. Klienci dokonując zakupu biletu powinni zatem dokładnie wiedzieć, jaka jest jego rzeczywista cena łącznie z dodatkowymi kosztami. W przeciwnym razie może okazać się, że zapłacą więcej niż zakładali.
Jednostronna zmiana umowy
Innym postanowieniem ogólnych warunków przewozu, które może naruszać prawa klienta, jest art. 8 ust. 2 pkt 2. Zgodnie z tym przepisem Wizz Air zastrzega sobie prawo żądania od klienta zapłaty wszelkich nowych, bądź obowiązujących w wyższej wysokości, podatków lub opłat związanych z podróżą, jeśli zmiana taka zaszła pomiędzy datą wydania planu podróży a datą podróży. Żądanie takiej zapłaty może nastąpić także z mocą wsteczną. Według UOKiK takie postanowienie umowy, które uprawnia przewoźnika do jednostronnej zmiany umowy, jest niezgodne z kodeksem cywilnym i narusza prawa konsumenta. Artykuł 3853 pkt 10 kodeksu cywilnego wyraźnie bowiem wskazuje, że postanowienia umowy, które uprawniają przedsiębiorcę do jednostronnej zmiany umowy, są niedzozwolonymi klauzulami umownymi.
Klienci zamierzający dokonać zakupu biletów w Wizz Air przed podjęciem decyzji powinni dokładnie dowiedzieć się, ile tak naprawdę bilet będzie kosztował. Powinni oni pamiętać także o tym, że zgodnie z kodeksem cywilnym, wszystkie postanowienia, które nie zostały z klientem uzgodnione osobiście, nie są wiążące, jeżeli kształtują ich uprawnienia oraz obowiązki w sposób sprzeczny z przepisami powszechnie obowiązującymi lub dobrymi obyczajami. Wszystkie klauzule, które sąd uzna za niedozwolone, wpisywane są do rejestru, który prowadzi UOKiK. Obecnie w rejestrze znajduje się około 900 klauzul abuzywnych.
3 KROKI
Co zrobić, gdy umowa przewozu zawiera niedozwolone klauzule umowne:
1 Zwrócić się do przewoźnika o usunięcie klauzuli z umowy
2 Zwrócić się do prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów o zbadanie, czy wskazane przez niego zapisy nie stanowią klauzul niedozwolonych
3 Gdy przewoźnik nie usunie klauzuli, wnieść pozew do sądu (wydział cywilny ) o ustalenie, że konkretne postanowienie umowy stanowi klauzulę niedozwoloną
Analiza krok po kroku
WĄTPLIWY ZAPIS UMOWY
Wizz Air zastrzega sobie prawo żądania od klienta zapłaty wszelkich nowych, bądź obowiązujących w wyższej wysokości, podatków lub opłat związanych z podróżą, jeśli zmiana taka zaszła pomiędzy datą wydania planu podróży a datą podróży. Żądanie takiej zapłaty może nastąpić także z mocą wsteczną.
CO TO OZNACZA
Jeżeli podniesione zostaną np. opłaty lotniskowe lub podatki, to przewoźnik będzie miał prawo do podniesienia ceny biletu, nawet jeżeli klientowi został już wydany plan podróży. Klient nie będzie miał żadnej możliwości negocjowania ceny i będzie musiał dokonać dopłaty. Jeżeli tego nie zrobi, to przewoźnik będzie mógł np. odmówić wpuszczenia go na pokład samolotu.
CZY JEST ZGODNY Z PRAWEM
NIE
Przepis jest niezgodny z prawem i narusza prawa konsumenta. Zgodnie bowiem z art. 3853 pkt 10 kodeksu cywilnego postanowienia umowy, które uprawniają przedsiębiorcę do jednostronnej zmiany umowy, są niedzozwolonymi klauzulami umownymi.
REKOMENDACJA DLA KLIENTA
Klient przed podpisaniem umowy powinien zwrócić się do przewoźnika o zmianę niekorzystnego dla niego zapisu. Jeżeli przewoźnik nie dokona zmiany, to klient powinien rozważyć rezygnację z podpisania umowy.
REKOMENDACJA DLA FIRM
Przewoźnik powinien usunąć z ogólnych warunków Przewozu niekorzystny dla klientów zapis.
ARKADIUSZ JARASZEK
OPINIE
PAWEŁ BRYDA
prawnik z Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Jednym z podstawowych czynników decydujących o wyborze danej oferty jest cena biletu. Niestety powszechną praktyką przewoźników lotniczych było podawanie jej w sposób nierzetelny, np. bilet za 1 zł, przy czym na kolejnych etapach rezerwacji doliczano szereg dodatkowych opłat, takich jak: opłata rezerwacyjna, paliwowa, pasażerska itp. Spośród innych nieprawidłowości podkreślenia wymaga ograniczanie przez przewoźników lotniczych skutecznego złożenia reklamacji. Zastrzeżenia UOKiK w tym zakresie budził np. wymóg składania jej wyłącznie w języku angielskim czy zastrzeżenie, że reklamacje mogą dotyczyć tylko określonych problemów, np. zaginięcia lub zniszczenia bagażu.
WOJCIECH JĘDRZYŃSKI
radca prawny, partner Kancelarii Prawnej Chałas i Wspólnicy
Pasażerskie przewozy lotnicze z Polski i z powrotem są z zasady regulowane przez trzy różne systemy prawne, tj. nasze ustawodawstwo, ratyfikowane przez Rzeczpospolitą konwencje międzynarodowe oraz rozporządzenia unijne. W razie sporów powstałych w związku z omawianymi przewozami, konieczne jest uwzględnienie, w zależności od przedmiotu sporu, przepisów odpowiedniego systemu. Klienci powinni pamiętać o tym, że co do zasady, rodzime ustawodawstwo normuje zawarcie i wykonanie umowy oraz ochronę konsumenta, jeśli ochrony tej nie stanowią przepisy między- i ponadnarodowe. Istniejący stan rzeczy powoduje, że pasażer może mieć trudności z wyegzekwowaniem swoich praw.
Paweł Bryda, prawnik z Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów / DGP
Wojciech Jędrzyński, radca prawny, partner Kancelarii Prawnej Chałas i Wspólnicy / DGP