Subskrybuj nas na Youtube
Zapisz się na newsletter
- Jeden ogólnokrajowy sąd ma rozpoznawać pozwy w formie elektronicznej w postępowaniu nakazowym i upominawczym.
- W sprawach gospodarczych przesłuchania świadków mają prowadzić asesorzy, referendarze i asystenci sędziego.
- W postępowaniu przyspieszonym obrona z urzędu będzie tylko na wniosek podejrzanego
Powołany przez ministra sprawiedliwości zespół ekspertów opracował założenia programowe nowych regulacji prawa handlowego i karnego, procedury cywilnej i karnej oraz przepisów dostosowujących prawo krajowe do prawa Unii Europejskiej. Zostanie też uregulowany model kariery sędziowskiej oraz dostęp do wykonywania zawodów prawniczych.
Ustrój sądów powszechnych
Przygotowując nowelizację prawa o ustroju sądów powszechnych, zespół ekspertów przygotuje przepisy dotyczące statusu asesorów sądowych, aby dostosować obowiązujące prawo do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 24 października 2007 r. w sprawie sygn. akt SK 7 / 06.
Wprawdzie nie powstanie nowa korporacja zawodowa skupiająca młodych prawników, to jednak pomysł wprowadzenia dwustopniowego egzaminu państwowego umożliwi im lepszy dostęp do zawodu. Eksperci proponują, aby do egzaminu pierwszego stopnia mogli przystąpić wszyscy absolwenci wyższych studiów prawniczych. Po zdanym egzaminie mogliby się ubiegać o dopuszczenie do wykonywania pomocniczej praktyki prawniczej w kancelariach lub o przyjęcie na dowolną aplikację prawniczą. Drugi stopień kończyłby wszystkie aplikacje i umożliwiałby dopuszczenie do zawodów prawniczych osób, które wykazały się praktyką prawniczą, a nie były aplikantami.
Procedura cywilna
Proponowane zmiany mają uprościć postępowanie nakazowe, upominawcze i gospodarcze. Powstanie ogólnokrajowy sąd, do którego powód mógłby wnieść pozew w formie elektronicznej. Nie musiałby do nich dołączać dowodów. Gdyby od orzeczenia nie został wniesiony sprzeciw lub zarzuty, to wówczas wyrok by się uprawomocnił. W przypadku ich wniesienia sąd ogólnokrajowy przekazałby sprawę do rozpoznania sądowi właściwemu miejscowo.
- Początkowo takie pozwy będą wnosiły duże przedsiębiorstwa mające dostęp do podpisu elektronicznego oraz do internetu - tłumaczy sędzia Waldemar Żurek z Krakowa.
Gdy w Krakowie w ramach eksperymentu po raz pierwszy w Polsce prowadzono takie postępowanie, to sędziowie wydawali nawet po tysiąc nakazów miesięcznie. Nie można jednak dopuścić do sytuacji, aby ktoś mógł wnieść pozew do sądu właściwego miejscowo, a on następnie przekazywał go do ogólnopolskiego - tłumaczy Waldemar Żurek.
Aby uprościć postępowanie w sprawach gospodarczych, zespół ekspertów proponuje wprowadzić zasadę pisemności postępowania w trybie zwykłym.
Prawo karne
Nowelizacja kodeksu karnego ma być zrealizowana w dwóch etapach. Najszybciej mają być usunięte oczywiste błędy dotychczasowych nowelizacji, m.in. wady instytucji tzw. małego świadka koronnego. Teraz przepisy pozwalają na nieuzasadnione premiowanie sprawcy obligatoryjnym nadzwyczajnym złagodzeniem kary, nawet wówczas gdy ujawnił okoliczności już wcześniej znane organom ścigania. Natomiast nie wymagają się przy tym konsekwentnego potwierdzenia ujawnionych okoliczności w dalszym toku postępowania karnego.
Oprócz zmian poszczególnych przepisów szykowana jest też kompleksowa nowelizacja kodeksu karnego. Będzie ona zmierzała do zaostrzenia odpowiedzialności sprawców wielokrotnych i zawodowych. Ma też zracjonalizować orzekanie i wykonywanie kary wobec sprawców popełniających przestępstwo po raz pierwszy.
Procedura karna
Zmiany obejmą przede wszystkim postępowanie przyspieszone. Wprowadzona do niego zostanie możliwość dobrowolnego poddania się karze. Proponuje się też zniesienie obligatoryjnej obrony. Ograniczona ma zostać tylko do spraw, w których podejrzany złoży wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu. Niektórzy prawnicy uważają jednak, że w ten sposób może zostać naruszone prawo do obrony podejrzanego.
- Skoro państwo decyduje się na wprowadzenie trybu przyspieszonego, to powinno też zapewnić podejrzanemu adwokata z urzędu - tłumaczy adwokat Stanisław Rymar, były prezes Naczelnej Rady Adwokackiej. Jego zdaniem podejrzany najczęściej działa pod wpływem emocji, a zdarza się, że również i sugestii. Nie może więc świadomie podjąć decyzji o tym, czy jest mu potrzebny obrońca.
Zespół ekspertów planuje stworzyć gwarancje procesowe, które zapewniłyby sądową weryfikację skierowania oskarżonego na obserwację sądowo- -psychiatryczną w zakładzie leczniczym oraz określenie maksymalnego czasu trwania tej obserwacji. Proponowane zmiany zostały spowodowane treścią orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 10 lipca 2007 r. w sprawie sygn. akt SK 50/06.
Dostosowanie do prawa Unii
Zostaną zmienione przepisy kodeksu spółek krajowych w związku z implementowaniem Dyrektywy nr 2006/68 WE w sprawie tworzenia spółek akcyjnych i utrzymywania oraz zmian ich kapitału.
Profesor Eugeniusz Piontek uważa, że szybko należy dostosować polskie prawo spółek handlowych do wymogów Unii.
- Szczególnie w związku z możliwością połączeń transgranicznych powinno być ono atrakcyjne dla dużych spółek, tak aby chciały funkcjonować na podstawie polskich przepisów - tłumaczy Eugeniusz Piontek.
Kodeks postępowania cywilnego zostanie zmieniony w związku z dostosowaniem przepisów do rozporządzenia WE z 12 grudnia 2006 r. o europejskim nakazie zapłaty i rozporządzenia WE z 11 lipca 2007 r. o europejskim postępowaniu w sprawie drobnych roszczeń.
11 projektów ustaw wpłynie w styczniu do Rady Ministrów
MaŁgorzata Piasecka-Sobkiewicz
/>
