Obowiązek ponoszenia opłat nałożony jest na podmioty korzystające ze środowiska. Do podmiotów korzystających ze środowiska należy osoba - zarówno fizyczna, jak i prawna - prowadząca działalność wytwórczą w rolnictwie, w tym w zakresie chowu lub hodowli zwierząt, a więc drobiu, trzody chlewnej, bydła i innych zwierząt.

Osoby fizyczne niebędące przedsiębiorcami (np. osoby fizyczne prowadzące działalność wytwórczą w rolnictwie) ponoszą opłaty za korzystanie ze środowiska w zakresie, w jakim korzystanie wymaga pozwolenia na wprowadzanie substancji lub energii do środowiska oraz pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód. Niektórzy rolnicy, działający jako osoby fizyczne, są zwolnieni z opłat. Osoba fizyczna prowadząca działalność wytwórczą w rolnictwie nie jest obowiązana do ponoszenia opłat za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza i przedstawiania marszałkowi województwa oraz wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska związanych z tym wykazów, jeżeli ten rodzaj korzystania ze środowiska nie wymaga pozwolenia (warunki emisji z instalacji do powietrza mogą być przedmiotem pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza albo pozwolenia zintegrowanego). Zwolnienie wynikające z art. 284 ust. 2 prawa ochrony środowiska nie dotyczy osób prawnych.

W załączniku do rozporządzeniu w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia (Dz.U. nr 283, poz. 2840), wymienione są m.in. instalacje wentylacji grawitacyjnej i instalacje, z których gazy lub pyły są wprowadzane do powietrza w sposób niezorganizowany. Zgodnie z tym rozporządzeniem - ust. 9 załącznika - nie wymagają pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza instalacje do chowu lub hodowli zwierząt, z wyjątkiem instalacji zaliczonych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których w procesie inwestycyjnym obowiązkowe jest sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko, tzn. przedsięwzięć wymienionych w par. 2 ust. 1 pkt 43 rozporządzenia w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko... (Dz.U. nr 257, poz. 2573 ze zm.). W aktualnym stanie prawnym dotyczy to chowu lub hodowli zwierząt w liczbie nie niższej niż 210 DJP. Dla niektórych ferm drobiu albo świń, dla których nie jest wymagane pozwolenie na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, wymagane jest pozwolenie zintegrowane. Przykładem może być ferma ze stanowiskami dla co najmniej 40 tys. kur (160 DJP).

W przypadku osób fizycznych opłaty za wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza nie dotyczą budynków inwentarskich bez wentylacji mechanicznej. Osoba fizyczna nie jest także zobowiązana do ponoszenia opłat za wprowadzanie do powietrza substancji pochodzących z instalacji do chowu lub hodowli zwierząt w liczbie do 210 DJP, o ile dla tej instalacji nie jest wymagane pozwolenie zintegrowane (na podstawie odpowiedzi na interpelację nr 5382).

Podstawa prawna

• Tytuł V ustawy z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. nr 25, poz. 150).

Maciej Trzeciak,  podsekretarz stanu w Ministerstwie Środowiska