Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Ostateczną decyzją jest ta, od której nie przysługuje odwołanie w administracyjnym toku instancji (art. 16 par. 1 kodeksu postępowania administracyjnego). Może to zatem być decyzja organu I instancji, od której nie zostało wniesione odwołanie w terminie 14 dni od doręczenia decyzji stronie lub decyzja wydana w trybie odwoławczym przez organ II instancji. Decyzją ostateczną jest też decyzja wydana w I instancji przez ministra lub kierownika urzędu centralnego oraz przez samorządowe kolegium odwoławcze.

Właściwość organów

Właściwy w sprawie pozwoleń na budowę jest organ administracji architektoniczno-budowlanej. Zadania tego organu wykonują: starosta, wojewoda i Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. Z reguły zadania organu I instancji w tym zakresie wykonuje starosta. Wówczas wojewoda jest organem wyższego stopnia. W miastach na prawach powiatu, gdzie urzęduje prezydent, to właśnie ten organ jest odpowiedzialny za wydawanie pozwoleń na budowę.

W odniesieniu do niektórych obiektów i robót budowlanych zadania organu I instancji administracji architektoniczno-budowlanej wykonuje jednak wojewoda. W sprawach, w których wojewoda wykonuje zadania organu I instancji administracji architektoniczno-budowlanej, zadania organu wyższego stopnia wykonuje Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego.